<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="mn">
	<id>https://wikibilig.mn/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Ayurita</id>
	<title>Wikibilig - Хэрэглэгчийн оруулсан хувь нэмэр [mn]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikibilig.mn/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Ayurita"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A2%D1%83%D1%81%D0%B3%D0%B0%D0%B9:Contributions/Ayurita"/>
	<updated>2026-04-29T07:02:49Z</updated>
	<subtitle>Хэрэглэгчийн оруулсан хувь нэмэр</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.44.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AE%E1%A0%A2%E1%A0%A9%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B2%E1%A0%A4_%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%AD_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%A0%E1%A0%AD&amp;diff=2827</id>
		<title>ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ᠪᠠᠭ ᠊ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AE%E1%A0%A2%E1%A0%A9%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B2%E1%A0%A4_%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%AD_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%A0%E1%A0%AD&amp;diff=2827"/>
		<updated>2021-11-30T03:02:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Layout&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;writing-mode: vertical-lr&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=ᠪᠠᠭ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ=&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; &lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|[[File:28242Mingantu.png|650px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align: left; max-height: 40vh; &amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;small&amp;gt;&amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: blue; color: yellow&amp;quot;&amp;gt;ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠪᠠ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: yellow;&amp;quot;&amp;gt;ᠰᠢᠷ ‍ᠠ᠋&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢ 28242ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: red;&amp;quot;&amp;gt;ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠵᠢᠷᠤᠭᠠᠰᠤ ᠨᠢ ᠠᠩᠭᠠᠷᠠᠭ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: orange;&amp;quot;&amp;gt;ᠶᠠᠭᠠᠨ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠵᠢᠷᠤᠭᠠᠰᠤ ᠨᠢ ᠪᠠᠷᠬᠠᠰᠪᠠᠳᠢ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠨᠢ 28242 Mingantu (28242 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ)᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠨᠢ 1999 AT&amp;lt;sub&amp;gt;22&amp;lt;/sub&amp;gt; ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠣᠩᠨᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ 1999 ᠣᠨ ‍ᠤ 01 ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ 06&amp;lt;ref&amp;gt;https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=28242#content Jet Propulsion Laboratory. California Institute of Technology. JPL Small Body Database Browser. 28242 Mingantu (1999 AT22). ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/12/26&amp;lt;/ref&amp;gt;᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠰᠢᠯ ᠱᠢᠩᠯᠤᠩ (ᠬᠢᠲᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠧᠪᠧᠢ ᠮᠤᠵᠢ)᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ SCAP᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠭᠣᠣᠯᠴᠢ 3.6 ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠠᠷᠠ ‍᠋ᠢ 3.82 ᠵᠢᠯ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠦᠲᠦᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ (IAU) ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ᠂ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠮᠠᠠᠲ᠋ᠢᠻᠴᠢ᠂ ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨᠴᠢ ᠰᠢᠷᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ (1692-1765) ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠡᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ 110 ᠵᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠣᠢ ‍ᠢᠢ ᠲᠣᠬᠢᠶᠠᠯᠳᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠪᠠᠭ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ (ᠠᠰᠲ᠋ᠧᠷᠣᠢᠢᠳ᠋&amp;lt;sup&amp;gt;asteroid&amp;lt;/sup&amp;gt;) ‍ᠢ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠬᠦ ᠰᠠᠨᠠᠯ ‍ᠢ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ᠭᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠭᠡᠵᠦ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠤᠴᠠᠷᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠰᠢᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠣᠣᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠯᠤᠭᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤᠨ ᠊ᠠ᠋ 2002 ᠣ‍ᠨ ‍ᠤ 8 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠳ᠋ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠯ ᠦᠢᠯᠡᠳᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠷᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ 500 ᠲᠥᠯᠦᠭᠡᠯᠡᠭᠴᠢ᠂ ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ‍ᠦᠨ 20 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠰᠠᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠷᠦᠯᠴᠡᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠷᠡᠵᠦ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷᠲᠤ ᠦᠢᠯᠡ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ‍ᠢ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠨᠡᠮᠡᠷᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ᠲᠦ ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠪᠣᠯᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠢᠯᠡᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠢᠩ ᠬᠣᠲᠠ ‍ᠢᠢ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠬᠣᠲᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠡᠷᠡᠢᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ ‍ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt;https://azarovskiy.livejournal.com/659196.html Live Journal. Виктор Балдоржиев. Пока мы живы. Остановимся во времени. Неужели он хори-бурят? 2020/09/24. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/12/26&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; &lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|[[File:Euler_diagram_of_solar_system_bodies.svg|thumb]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align: left; max-height: 25vh; &amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;small&amp;gt;ᠲᠩᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠬᠡᠰ ‍ᠦᠨ ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ ‍ᠳᠤ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭᠰ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠡᠯᠡᠬᠦ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢ᠃&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ=&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ - asteroid - астероид&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ - orbit - орбита&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠭᠠᠷᠠᠭ - planet - планета&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠩᠭᠠᠷᠠᠭ - Mars - Марс&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠬᠠᠰᠪᠠᠳᠢ - Jupiter - Юпитер&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ᠂ ᠠᠰᠲ᠋ᠷᠣᠹᠢᠽᠢᠻ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AE%E1%A0%A2%E1%A0%A9%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B2%E1%A0%A4_%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%AD_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%A0%E1%A0%AD&amp;diff=2826</id>
		<title>ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ᠪᠠᠭ ᠊ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AE%E1%A0%A2%E1%A0%A9%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B2%E1%A0%A4_%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%AD_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%A0%E1%A0%AD&amp;diff=2826"/>
		<updated>2021-11-30T02:59:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Images&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;writing-mode: vertical-lr&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=ᠪᠠᠭ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ=&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; &lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|[[File:28242Mingantu.png|650px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align: left; max-height: 40vh; &amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;small&amp;gt;&amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: blue; color: yellow&amp;quot;&amp;gt;ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠪᠠ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: yellow;&amp;quot;&amp;gt;ᠰᠢᠷ ‍ᠠ᠋&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠥᠩᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠵᠢᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠢ 28242ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: red;&amp;quot;&amp;gt;ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠵᠢᠷᠤᠭᠠᠰᠤ ᠨᠢ ᠠᠩᠭᠠᠷᠠᠭ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;ᠦᠷᠭᠦᠯᠵᠢ &amp;lt;mark style = &amp;quot;background-color: orange;&amp;quot;&amp;gt;ᠶᠠᠭᠠᠨ&amp;lt;/mark&amp;gt; ᠵᠢᠷᠤᠭᠠᠰᠤ ᠨᠢ ᠪᠠᠷᠬᠠᠰᠪᠠᠳᠢ ᠭᠠᠷᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ᠃&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠨᠢ 28242 Mingantu (28242 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ)᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠨᠢ 1999 AT&amp;lt;sub&amp;gt;22&amp;lt;/sub&amp;gt; ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠣᠩᠨᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ 1999 ᠣᠨ ‍ᠤ 01 ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ 06&amp;lt;ref&amp;gt;https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=28242#content Jet Propulsion Laboratory. California Institute of Technology. JPL Small Body Database Browser. 28242 Mingantu (1999 AT22). ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/12/26&amp;lt;/ref&amp;gt;᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠰᠢᠯ ᠱᠢᠩᠯᠤᠩ (ᠬᠢᠲᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠧᠪᠧᠢ ᠮᠤᠵᠢ)᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ SCAP᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠭᠣᠣᠯᠴᠢ 3.6 ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠠᠷᠠ ‍᠋ᠢ 3.82 ᠵᠢᠯ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠦᠲᠦᠨ ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ (IAU) ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ᠂ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠮᠠᠠᠲ᠋ᠢᠻᠴᠢ᠂ ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨᠴᠢ ᠰᠢᠷᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ (1692-1765) ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠡᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ 110 ᠵᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠣᠢ ‍ᠢᠢ ᠲᠣᠬᠢᠶᠠᠯᠳᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠪᠠᠭ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ (ᠠᠰᠲ᠋ᠧᠷᠣᠢᠢᠳ᠋&amp;lt;sup&amp;gt;asteroid&amp;lt;/sup&amp;gt;) ‍ᠢ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠬᠦ ᠰᠠᠨᠠᠯ ‍ᠢ ᠪᠠᠲᠤᠯᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ᠭᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠭᠡᠵᠦ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠤᠴᠠᠷᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠷᠦᠭᠰᠡᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠰᠢᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠣᠣᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠯᠤᠭᠤᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤᠨ ᠊ᠠ᠋ 2002 ᠣ‍ᠨ ‍ᠤ 8 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠳ᠋ᠤ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠯ ᠦᠢᠯᠡᠳᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠷᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ 500 ᠲᠥᠯᠦᠭᠡᠯᠡᠭᠴᠢ᠂ ᠣᠷᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ‍ᠦᠨ 20 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠰᠠᠠᠭᠤᠭᠴᠢ ᠬᠦᠷᠦᠯᠴᠡᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠢᠷᠡᠵᠦ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷᠲᠤ ᠦᠢᠯᠡ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ‍ᠢ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠣᠷᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠨᠡᠮᠡᠷᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ᠲᠦ ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠬᠤᠷᠠᠯ ᠪᠣᠯᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠢᠯᠡᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠥᠷᠦᠯᠬᠢ ᠮᠢᠩ ᠬᠣᠲᠠ ‍ᠢᠢ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨᠲᠤ ᠬᠣᠲᠠ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠨᠡᠷᠡᠢᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ ‍ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt;https://azarovskiy.livejournal.com/659196.html Live Journal. Виктор Балдоржиев. Пока мы живы. Остановимся во времени. Неужели он хори-бурят? 2020/09/24. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/12/26&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; &lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|[[File:Euler_diagram_of_solar_system_bodies.svg|thumb]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align: left; max-height: 40vh; &amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;small&amp;gt;ᠲᠩᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠬᠡᠰ ‍ᠦᠨ ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ ‍ᠳᠤ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠭᠠᠷᠠᠭᠰ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠡᠯᠡᠬᠦ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢ᠃&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ=&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ - asteroid - астероид&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠭᠣᠷᠢᠭ ᠵᠠᠮ - orbit - орбита&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠭᠠᠷᠠᠭ - planet - планета&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠩᠭᠠᠷᠠᠭ - Mars - Марс&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠬᠠᠰᠪᠠᠳᠢ - Jupiter - Юпитер&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠣᠳᠤᠨ ᠣᠷᠤᠨ᠂ ᠠᠰᠲ᠋ᠷᠣᠹᠢᠽᠢᠻ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2825</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2825"/>
		<updated>2021-11-28T23:57:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠼᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠵᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - Ichthyology - ихтиология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - biology - биология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - fish breeding - разведение рыб  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - acclimatisation - акклиматизация   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - populating with fish - зарыбление   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ - spawn - икра &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ - larvae - личинка &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ - northern whitefish - пелядь  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ - nelma - нельма &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠮᠤᠯ - Baikal omul - байкальский омуль  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠥᠷᠦᠯ - genus - род &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠦᠢᠯ - species - вид&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠦᠷᠦᠭ - fish flock - косяк рыб &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ - aspen - осина &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ - poplar - тополь &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍- sea-buckthorn - облепиха &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ - blackcurrant - черная смородина &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2824</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2824"/>
		<updated>2021-11-28T16:43:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠼᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠵᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - Ichthyology - ихтиология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - biology - биология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - fish breeding - разведение рыб  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - acclimatisation - акклиматизация   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - populating with fish - зарыбление   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ - spawn - икра &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ - larvae - личинка &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ - northern whitefish - пелядь  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ - nelma - нельма &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠮᠤᠯ - Baikal omul - байкальский омуль  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠥᠷᠦᠯ - genus - род &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠦᠢᠯ - species - вид&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠦᠷᠦᠭ - fish flock - косяк рыб &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ - aspen - осина &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ - poplar - тополь &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍- sea-buckthorn - облепиха &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ - blackcurrant - черная смородина &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2823</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2823"/>
		<updated>2021-11-28T16:28:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠼᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠵᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - Ichthyology - ихтиология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - biology - биология  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - fish breeding - разведение рыб  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - acclimatisation - акклиматизация   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - populating with fish - зарыбление   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ - spawn - икра &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ - larvae - личинка &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ - nelma - нельма &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠮᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠥᠷᠦᠯ - genus - род &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠦᠢᠯ - species - вид&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠦᠷᠦᠭ - fish flock - косяк рыб &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ - aspen - осина &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ - poplar - тополь &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍- sea-buckthorn - облепиха &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ - blackcurrant - черная смородина &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2822</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2822"/>
		<updated>2021-11-28T14:37:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠼᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠵᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - Ichthyology - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - biology - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ - spawn - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ - larva - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠮᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠥᠷᠦᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠦᠢᠯ - species -&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠰᠦᠷᠦᠭ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2821</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2821"/>
		<updated>2021-11-28T14:07:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2820</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2820"/>
		<updated>2021-11-28T14:04:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]] ᠬᠣᠲᠠᠨ ᠎ᠠ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠷᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷ᠎ᠡ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠬᠤ -  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2819</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2819"/>
		<updated>2021-11-28T09:34:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠊ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠣᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2818</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2818"/>
		<updated>2021-11-28T07:20:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠠᠪᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ‍ᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠭᠰᠡᠨ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2817</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2817"/>
		<updated>2021-11-28T07:09:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠣᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭ᠌ᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2816</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2816"/>
		<updated>2021-11-28T01:48:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠮᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ - &amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ  - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ - &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2815</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2815"/>
		<updated>2021-11-28T01:47:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠢᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2814</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2814"/>
		<updated>2021-11-28T01:35:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠤ ᠤᠰᠤ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯ ᠵᠦᠢ ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠴᠠᠯᠢᠭ ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠨ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠵᠦ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠦᠨ ᠪᠠᠭᠠᠵᠢ᠂ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷ ᠤᠨ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡ ᠶᠢ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠤ ᠵᠡᠷᠭᠡᠴᠡᠭᠡ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳᠤ ᠮᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠭᠰᠠᠨ 5 ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠢ ᠰᠢᠨ᠎ᠡ ᠪᠡᠷ ᠣᠯᠵᠤ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠪᠢᠷᠢ᠂ ᠵᠢᠷᠭ᠎ᠠ᠂ ᠣᠮᠤᠯ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠨ ᠦᠷᠡᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠡᠬᠡ ᠰᠦᠷᠦᠭ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊ ∙ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1975 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠶᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶᠢᠨ ᠢᠵᠢ ᠪᠦᠷᠢᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢ  ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ᠦ ᠤᠳᠤᠷᠢᠳᠤᠭᠴᠢ ᠪᠠᠷ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ᠂ 1994-1995 ᠣᠨ ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠱᠸᠧᠢᠢᠴᠠᠷ ᠤᠨ᠂ 1995 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ᠂ ᠭᠧᠷᠮᠠᠨ ᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠬᠠᠶ᠋ᠢᠭᠤᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠶ᠋ᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2813</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2813"/>
		<updated>2021-11-28T01:11:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ‍‍25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ &lt;br /&gt;
ᠮᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ᠂ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ&lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 1964&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2812</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2812"/>
		<updated>2021-11-16T10:22:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2811</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2811"/>
		<updated>2021-11-16T10:07:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive= 1956 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ᠂ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠪᠠ ᠰᠣᠷᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠲᠦ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠶ&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://biology.ac.mn/c/966529?content=1319609 ᠨ᠊᠂ ᠳᠠᠷᠢᠴᠣᠭᠵᠤᠯ᠃ ᠠᠬᠠᠮᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠣᠶ ‍ᠢᠢ ᠶᠣᠰᠤᠯᠠᠨ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭᠯᠡᠪᠡ᠃ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ᠂ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ᠃ 2020]&amp;lt;/ref&amp;gt;᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ&amp;lt;ref&amp;gt;[https://muls.edu.mn/view_news.php?value_id=ZW5jb2RldXNlcmlkMjA0Nw== ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠨᠳᠦᠲᠦ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠣᠯᠭᠤᠪᠠ᠃ ᠬᠥᠳᠦᠭᠡ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ 2017]&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ 1987 &lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ 1974&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ &amp;quot;ᠳᠠᠷᠬᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠾᠢᠲᠷᠣᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1964 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠡᠳ᠋ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ᠂ &amp;quot;ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;quot; ᠰᠡᠳᠦᠪ ‍ᠢᠢᠡᠷ 1974 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠳᠣᠻᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ 1987 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠰᠣᠩᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2810</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2810"/>
		<updated>2021-11-16T08:56:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Images&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ ᠳ᠋ᠤ 32 ᠨᠠᠭᠤᠷ (ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ‍ᠢ ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠪᠠᠰᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨᠬᠣᠩᠭᠤᠷ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠨᠳᠡᠷᠢᠶ᠎ᠠ ᠬᠥᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠨ - ᠥᠯᠡᠭᠡᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠠᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠭᠡᠬᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ‍ᠢᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Пелядь (Coregonus peled). Иллюстрация к материалу ИА REGNUM.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ (Coregonus peled)&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠶ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠧᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠲᠦ ᠠᠴᠢᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠢᠯᠤᠭᠠᠴᠶ᠂ ᠵᠠᠪᠢᠴᠢᠨ ᠬᠢᠵᠦ᠂ ᠣᠯᠠᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠶᠠᠪᠤᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2809</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2809"/>
		<updated>2021-11-16T07:50:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54835 Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54836 Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2808</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2808"/>
		<updated>2021-11-16T07:13:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54830 Fishery and Biological substantiation the project of building hydropower station on Egiin-Gol in Mongolia. Ayur Dulmaa. 2008]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54831 Рыбоводно-Биологическое обоснование к проекту строительства гидроэлектростанции на реке Эгийн гол (Монголия). Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54832 Современное состояние и тенденции развития водных сообществ Монголии. Аюур Дулмаа. 2008]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Publication/Paper/PaperViewPublic.aspx?id=54833 Report of the scientific field survey on Lake Hovsgol and itstributaries. Ayur Dulmaa, M.Sugiyama, V.V Drucker. 2009]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[ Современное состояние водных экосистем Монголии. Ю.Ю Дгебуадзе, Аюур Дулмаа, Н.И Дорофеюк, А.В Крылов, Ю.В Слынько. 2010]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[ Фаунистические исследования и проблемы сохранения биоразнообразия Монголии. Цэсрэнжав Жанчив, Аюур Дулмаа, Янсанжав Адъяа, Сандуй Дуламцэрэн, Ш.Болдбаатар. 2010]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[ Зоопланктон водоемов Западной Монголии. Крылов А.В, Аюур Дулмаа, Б.Ганцоож. 2010]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2807</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2807"/>
		<updated>2021-11-16T02:50:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2806</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2806"/>
		<updated>2021-11-16T02:42:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦᠨ ᠠᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠰᠠᠩᠵᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠶᠠᠷ᠃ ᠵᠢᠷᠠᠨ ᠬᠣᠨᠤᠭ &amp;quot;ᠵᠥᠷᠠᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠪᠤᠲᠠᠷᠬᠠᠢ᠃ ISBN: 978-99195-0-015-3. Nepko 2019&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81&amp;diff=2805</id>
		<title>Нүүр хуудас</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81&amp;diff=2805"/>
		<updated>2021-11-16T02:35:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Expanded the list&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;span style=&amp;quot;writing-mode: vertical-lr; &amp;quot;&amp;gt;᠀᠋&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[File:HomePage.JPG|center]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align:center&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 Encyclopædia Mongolica Grandis : Большая монгольская энциклопедия : &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 ༄།།ཆེན་པོ་ཧོར་གྱི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཞུགས་སོ།། : Ұлы Моңғол үлкен энциклопедиясы.&lt;br /&gt;
&amp;lt;inputbox&amp;gt;&lt;br /&gt;
type=create&lt;br /&gt;
width=100&lt;br /&gt;
break=no&lt;br /&gt;
buttonlabel=Шинэ нийтлэл үүсгэх&lt;br /&gt;
default=(ᠨᠡᠢᠲᠡᠯᠡᠯ ᠊ᠦᠨ ᠨᠡᠷ ᠊ᠡ᠋)&lt;br /&gt;
&amp;lt;/inputbox&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align:center&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 [https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B0%E1%A0%A2%E1%A0%A8_%E2%80%8D%E1%A0%A1%E1%A0%8B_%E1%A0%A8%E1%A0%A1%E1%A0%A2%E1%A0%A2%E1%A0%B2%E1%A0%A1%E1%A0%AF%E1%A0%A1%E1%A0%AF&amp;amp;veaction=edit &amp;lt;span style=&amp;quot;color:Blue&amp;quot;&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Шинэ нийтлэл бичих&#039;&#039;&#039;]                                                       [https://www.youtube.com/watch?v=naD5wFtDDEQ&amp;amp;t=1s &amp;lt;span style=&amp;quot;color:Blue&amp;quot;&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Шинэ нийтлэл бичих заавар&#039;&#039;&#039;]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Mongolian}}&amp;lt;big&amp;gt;ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠯ ‍ᠦᠳ&amp;lt;/big&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Mongolian}}&lt;br /&gt;
[[ᠠᠪᠠᠲᠠᠢ ᠬᠠᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Авшиг|ᠠᠪᠢᠱᠢᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠠᠪᠯᠢᠭ ᠊ᠠ᠋|ᠠᠪᠯᠢᠭ᠍ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠠᠯᠻᠦ᠋ᠪᠢᠶᠧᠷ ᠊ᠦᠨ ᠠᠶᠠᠯᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠠᠷᠬᠠᠭ ᠶᠠᠳᠠᠷᠠᠭᠠᠨ ᠊ᠤ ᠬᠠᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠡᠨ᠍ᠽᠢᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Энгийн герпес|ᠡᠩ ᠊ᠦᠨ ᠾᠧᠷᠫᠧᠰ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠡᠭ ᠊ᠦᠨ ᠭᠣᠣᠯ ᠊ᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠲ᠋ᠠᠨᠼ ᠲᠥᠰᠦᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠡᠰ ( ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ)]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠡᠰᠡᠷᠬᠦ ᠪᠢᠢ ‍ᠡ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠢᠣᠳ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠢᠨ᠍ᠲ᠋ᠧᠷᠻᠣᠰᠮᠣᠰ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Идэж болдог ус|ᠢᠳᠡᠵᠥ ᠪᠣᠯᠳᠠᠭ ᠣᠰᠣ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠣᠭᠲᠠᠷᠭᠤᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠪᠰᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠭᠤᠷᠠᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠮᠠᠷᠠᠳᠤ ᠠᠮᠧᠷᠢᠻ ᠊ᠥᠨ ᠴᠢᠯᠦᠭᠡᠲᠦ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠭᠠᠨ ᠊ᠣ ᠬᠡᠯᠡᠯᠴᠡᠭᠡᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Улаан аварга|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠠᠪᠤᠷᠭᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠴᠢᠳᠬᠤᠯᠠᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠰᠤᠨ ᠊ᠤ ᠬᠠᠨ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠦᠯᠲ᠋ᠢᠯᠢᠩ ᠤᠲᠠᠰᠤᠨ ᠤ ᠭᠠᠷ|ᠤᠲᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠦᠯᠲ᠋ᠢᠯᠢᠩ 0 ᠭᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠷᠠᠨ ᠪᠠᠷᠢᠯᠭ ᠊ᠠ᠋ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠤᠷᠪᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠷᠳᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠥᠭᠡᠯᠦᠨ ᠬᠠᠲᠤᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Өлөн гэдэс|ᠥᠯᠦᠨ ᠭᠡᠳᠡᠰᠦ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠦᠢᠯᠡ ᠦᠭᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Үелэх систем|ᠦᠶᠡᠯᠡᠬᠦ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠧᠦ᠋ᠻ᠊ᠯᠢᠳ᠋ ᠊ᠦᠨ ᠭᠧᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ|ᠧᠦ᠋ᠻ᠊ᠯᠢᠳ᠋ ‍ᠦᠨ ᠭᠧᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦ ᠬᠡᠶᠢᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠲᠧᠭᠨᠣᠯᠣᠭᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠨᠢᠩᠵᠢᠪᠠᠳᠭᠠᠷ᠂ ᠰᠠᠩᠵᠢᠮᠢᠲᠤᠪ ᠊ᠤᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠨᠢᠮᠪᠡᠭᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠴᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠮᠥᠴᠡᠯᠭᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠨᠤᠭᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯᠳᠡᠭᠦᠯᠦᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠬᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ньютоны хөдөлгөөний хуулиуд|ᠨᠧᠸᠲᠣᠨ᠎ ᠊ᠤ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠡᠨ ᠊ᠦ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠨᠤᠭᠤᠳ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Баартагчин|ᠪᠠᠭᠠᠷᠲᠠᠭᠴᠢᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Байгалийн Түүхийн Музей|ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠊ᠢᠢᠨ ᠮᠦᠽᠧᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠠᠲᠤᠲᠤᠯᠭ ᠠ᠂ ᠪᠣᠷᠵᠢᠬᠢᠨ ᠬᠠᠯᠲᠠᠮ ᠠ|ᠪᠠᠲᠤᠲᠤᠯᠭ᠍ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠪᠣᠷᠵᠢᠭᠢᠨ ᠬᠠᠯᠲᠠᠮ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠠᠳᠮ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠤᠳ᠂ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ᠊ᠦ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠣᠭᠳᠠ ᠬᠠᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠣᠯᠣᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠥᠬᠡᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠤᠷᠠᠲᠠᠶᠧᠸᠠ᠂ ᠠᠯᠧᠻᠰᠠᠨ᠍ᠲᠷᠠ ᠮᠠᠨᠵᠢᠶᠧᠹᠨᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠣᠶᠠᠷᠲᠤ ᠶᠢᠨ ᠠᠯᠭᠧᠪᠷᠠ|ᠪᠦᠦᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠯᠭᠧᠪᠷᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠯᠠᠻᠫᠢᠨ᠍ᠻ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠪᠷᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠽᠠᠸᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠨ ᠪᠤᠮᠪᠠᠳᠤ ᠨᠢᠰᠬᠦ ᠪᠠᠭᠤᠳᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Khanhiin gazar hudlult|ᠬᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠯᠲᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠪᠤᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠪᠲᠠᠩ ᠊ᠤᠨ ᠲᠧᠻᠲ᠋ᠣᠨᠢᠻ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠭᠤᠷᠮᠠᠭ ᠨᠢᠭᠡᠴᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠭᠤᠷᠮᠠᠭ ᠲᠣᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Халиун буга|ᠬᠠᠯᠢᠭᠤᠨ ᠪᠤᠭᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хадны суусар|ᠬᠠᠳᠠᠨ ᠊ᠤ ᠰᠤᠤᠰᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хар нүх|ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠦᠬᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Харьцангуйн онол|ᠬᠠᠷᠢᠴᠠᠩᠭᠤᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠨᠤᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠠᠷᠢᠴᠠᠩᠭᠤᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠢ ᠣᠨᠤᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хархорины усан цахилгаан станц|ᠬᠠᠷᠠᠬᠣᠷᠢᠨ ‍ᠣ ᠣᠰᠣᠨ ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠲ᠋ᠠᠨ᠍ᠴᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хархорины усжуулах байгууламж|ᠬᠠᠷᠠᠬᠣᠷᠢᠨ ‍ᠣ ᠣᠰᠣᠵᠢᠭᠣᠯᠬᠣ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠮᠵᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Харанхуй матери|ᠬᠠᠷᠠᠩᠭᠤᠶ ᠮᠠᠲ᠌ᠧᠷᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ᠊ᠦᠨ ᠡᠷᠬᠡ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠻᠣᠨᠸᠧᠨᠼ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хэлмэгдэгсдийн хөшөө|ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠳ ᠊ᠦᠨ ᠬᠥᠰᠢᠶ ᠊ᠡ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠢᠮᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠦᠷᠲᠦ ᠫᠤᠤᠵᠢᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠢᠶᠠᠭᠲᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠡᠷ ‍ ‍ᠡ᠋ ᠋(1915)]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠣᠭᠣᠰᠤᠨ ᠴᠢᠨᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хоёртын тооллын систем|ᠬᠣᠶᠠᠷᠲᠣ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠯ ᠊ᠤᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠡᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ ᠊ᠦᠨ ᠣᠨᠣᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хутагтын дөрвөн үнэн|ᠬᠣᠲᠣᠬᠲᠣ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠦᠨᠡᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Хутагтын найман мөр|ᠬᠤᠲᠦᠬᠲᠦ ᠊ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠮᠥᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠤᠷᠢᠴᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠬᠦᠴᠢᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Гангар хун|ᠭᠠᠩᠭᠠᠷ ᠬᠤᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠭᠠᠲᠤᠯᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠵᠦᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠤᠯᠨᠮᠵᠢᠯᠠᠯᠲᠤ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠨᠡᠷᠡᠰ ᠊ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠰᠠᠭᠠᠯᠲᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Галактик|ᠭᠠᠯᠠᠻᠲ᠋ᠢᠻ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠵᠦᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠥᠪᠡᠳ ᠰᠠᠮᠭᠠᠷᠳᠢ ᠨᠡᠷᠡᠰ ‍ᠦᠨ ᠵᠢᠭᠰᠠᠭᠠᠯᠲᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠭᠡᠷᠡᠯ ᠊ᠢᠢᠡᠷ ᠨᠡᠶ᠋ᠢᠯᠡᠭᠵᠢᠬᠦᠢ (ᠹᠣᠲ᠋ᠣᠰᠢᠨ᠍ᠲ᠋ᠸᠽ)]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠷᠢᠨᠠᠷᠢ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ|ᠭᠤᠷᠪᠠᠲᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠢᠰᠲ᠋ᠧᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Геологийн цаг тоолол|ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Мануул|ᠮᠠᠨᠤᠤᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Мазаалай|ᠮᠠᠵᠠᠭᠠᠯᠠᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠠᠵᠠᠭᠠᠯᠠᠶ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤᠯᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠠᠷᠰ-V]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Мартан|ᠮᠠᠷᠲᠠᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Мэдэмсэр|ᠮᠡᠳᠡᠮᠰᠡᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠢᠩᠭᠠᠲᠤ ᠪᠠᠭ ᠊ᠠ᠋ ᠭᠠᠷᠠᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠵᠡᠪᠰᠡᠭᠲᠦ ᠬᠦᠴᠦᠨ|ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠵᠡᠪᠰᠡᠭᠲᠦ ᠬᠦᠴᠦᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Монголын газрын гадаргын геологийн түүх|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠊ᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠊ᠤᠨ ᠭᠠᠳᠠᠷᠭᠤ ᠊ᠢᠢᠨ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡᠨ ‍ᠦ ᠵᠥᠪ ᠪᠢᠴᠢᠬᠦ ᠳᠦᠷᠢᠮ ‍ᠦᠨ ᠵᠢᠷᠤᠮᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠣᠯᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Монголын түүхийн цаг тоолол|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠊ᠤᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡ ᠊ᠢᠢᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠣᠭᠠᠯᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠊ᠤᠨ ᠴᠠᠭᠳᠠᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠣᠷ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠢᠢᠰᠢᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠣᠩᠭᠤᠯᠰᠠᠲ-1 ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤᠯᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠮᠥᠩᠭᠥᠯᠢᠭ ᠡᠭᠦᠯᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠯᠣᠪᠠᠴᠧᠹᠰᠻᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠭᠧᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Сэтгэл төдийтний тогтсон таалал|ᠰᠡᠳᠬᠢᠯ ᠲᠡᠳᠥᠢᠢᠲᠡᠨ ‍‍‍‍‍ᠥ ᠲᠣᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠲᠠᠭᠠᠯᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠡᠯᠡᠩᠭᠡ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Шилүүс|ᠰᠢᠯᠢᠭᠦᠰᠦ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠢᠯᠲᠦᠭᠡᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠣᠶᠣᠩᠪᠣ ᠦᠰᠦᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠣᠷᠢᠨᠵᠢᠨ ᠢᠨ᠍ᠳᠦ᠋ᠭ᠌ᠼ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠱᠦᠯᠲᠦ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠰᠧᠯᠸᠧᠷᠣᠹ᠂ ᠠᠷᠨᠣᠯᠳ᠋ ᠪᠠᠳᠮᠠᠶᠧᠸᠢᠴ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠠᠢᠢᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Тарваган|ᠲᠠᠷᠪᠠᠭ᠎ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠡᠮᠡᠦᠯᠦᠯ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤᠯᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠣᠰᠤᠲᠤ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠣᠳᠤ ᠪᠢᠴᠢᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Тусгай хамгаалалттай газар|ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠲᠦᠪᠳᠡᠨᠳᠣᠷᠵᠢ᠂ ᠳ᠂]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Термодинамикийн хуулиуд|ᠲᠧᠷᠮᠣᠳᠢᠨᠠᠮᠢᠻ ᠊ᠤᠨ ᠬᠠᠦᠯᠢ ᠨᠤᠭᠤᠳ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠠᠪᠤᠰᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠠᠭᠢᠨᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠠᠮᠪᠠᠢᠢᠨᠣᠸᠠ᠂ ᠰᠸᠧᠲ᠋ᠯᠠᠨᠠ ᠠᠯᠧᠻᠰᠠᠨ᠍ᠲᠷᠣᠸᠨᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠡᠮᠴᠣᠭᠳᠣᠨᠷᠤᠪ᠂ ᠪᠣᠷᠵᠢᠭᠢᠨ ᠨᠠᠮᠵᠠᠯᠸᠠᠩᠴᠣᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Дэлхийн Ван|ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠸᠠᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Дэг|ᠳᠢᠭ᠌]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠣᠯᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠣᠢᠢᠮᠪᠢᠯ ᠊ᠤᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠥᠷᠪᠡᠯᠵᠢᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠳᠤᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠲᠠᠯᠪᠢᠯᠲᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Дурдал|ᠳᠤᠷᠠᠳᠤᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠬᠢᠭᠤᠷ ᠰᠠᠭᠤᠷᠢᠲᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠭᠢᠯᠭᠠᠨ ᠢᠨ᠍ᠳᠦ᠋ᠭ᠌ᠼ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠣᠷᠢᠨᠵᠢᠨ ᠢᠨ᠍ᠳᠦ᠋ᠭ᠌ᠼ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цахилгаан соронзон долгионы хуваарь|ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠣᠷᠢᠨᠵᠢᠨ ᠳᠣᠯᠭᠢᠶᠠᠨ ᠊ᠤ ᠬᠤᠪᠢᠶᠠᠷᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠰᠲ᠋ᠠᠲ᠋ᠢᠭ ᠢᠨ᠍ᠳᠦ᠋ᠭ᠌ᠼ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠬᠢᠯᠭᠠᠨ ᠲᠡᠢᠢᠷᠦᠯᠲᠡᠲᠦ ᠫᠤᠤᠵᠢᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цагаан одой|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠣᠳᠣᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠢᠮᠪᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цагаан нүх|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠨᠦᠬᠡ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цагаан кола|ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠻᠣᠯᠠ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цоохондой|ᠴᠣᠬᠣᠨᠳᠠᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Цоохор ирвэс|ᠴᠣᠬᠣᠷ ᠢᠷᠪᠢᠰ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠥᠮ ᠊ᠡ᠋ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠦᠷᠲᠦ ᠫᠤᠤᠵᠢᠩ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Чавхдасын онол|ᠴᠢᠪᠬᠠᠳᠠᠰᠦ ᠊ᠶᠢᠨ ᠣᠨᠤᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠌ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠴᠦᠻᠴᠠ ᠨᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Заг хүйтэн|ᠵᠠᠭ ᠬᠦᠢᠲᠡᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠵᠠᠭᠠᠮᠠᠷ ᠰᠤᠮᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠵᠠᠶ ᠊ᠠ᠋ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶ ᠊ᠡ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠵᠢᠵᠢᠭ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ‎]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠠᠩᠭᠢᠷ ᠢᠮᠠᠭ᠍ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠠᠲᠤᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Их Хорум зочид буудал|ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠣᠷᠤᠮ ᠵᠣᠴᠢᠳ ᠪᠠᠭᠤᠳᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠡᠭᠦᠯᠡᠭᠦᠷ‎‎]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠢᠷᠲᠢᠨᠴᠦ ᠊ᠢ ᠦᠵᠡᠬᠦ ᠦᠵᠡᠯ‎‎]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ёл|ᠶᠣᠯᠤ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠤᠸᠠᠮᠪᠤᠤ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠶᠦᠨᠢᠻᠣᠳ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Пульсар|ᠫᠦᠯᠰᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠫᠯᠧᠢᠰᠲ᠋ᠣᠼᠧᠨ ᠊ᠦ ᠴᠡᠴᠡᠷᠯᠢᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠫᠾᠣᠲ᠋ᠣᠨ ᠊ᠤ ᠲᠡᠢᠢᠷᠥᠯᠲᠡᠲᠥ ᠬᠥᠳᠡᠯᠭᠡᠭᠦᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠷᠢᠮᠠᠨ ᠊ᠤ ᠭᠧᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Робот|ᠷᠣᠪᠣᠲ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠷᠣᠻ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠹᠢᠽᠢᠣᠯᠣᠭᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Калашниковын автомат|ᠻᠠᠯᠠᠱᠨᠢᠻᠣᠹ ᠊ᠤᠨ ᠠᠦ᠋ᠲ᠋ᠣᠮᠠᠲ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠺᠣᠮᠫ᠊ᠯᠧᠺᠰ ᠲᠣᠭ ᠠ|ᠻᠣᠮᠫ᠊ᠯᠧᠻᠰ ᠲᠣᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠻᠦᠯᠣᠨ ᠊ᠤ ᠬᠠᠤᠯᠢ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠻᠸᠠᠨ᠋ᠲ ᠮᠧᠻᠠᠨᠢᠭ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠻᠸᠠᠨ᠍ᠲ ᠤᠨ ᠲᠣᠭᠠᠴᠠᠯᠠᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠻᠸᠠᠷᠻ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Квазар|ᠻᠸᠠᠽᠠᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠼᠢᠷᠷᠥᠽ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠾᠢᠫᠧᠷᠪᠣᠯ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[ᠾᠦᠯᠢᠭᠠᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[C амин дэм|C ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠡᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Chimee]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[D ᠠᠮᠢᠨ ᠳᠡᠮ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[OSI загвар|OSI ᠵᠠᠭᠪᠤᠷ]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[7 ᠰᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠊ᠢᠢᠨ ᠪᠣᠰᠤᠯᠭ ᠊ᠠ᠋]]&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;text-align:center&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 [http://wikibilig.mn/Editor.html &amp;lt;span style=&amp;quot;color:Blue&amp;quot;&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Монгол бичгийн гар&#039;&#039;&#039;]          [http://wikibilig.mn/Autocorrect.html &amp;lt;span style=&amp;quot;color:Blue&amp;quot;&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Монгол бичгийн эдитор (үг санал болгогч)&#039;&#039;&#039;]          [http://wikibilig.mn/MongolCode &amp;lt;span style=&amp;quot;color:Blue&amp;quot;&amp;gt;&#039;&#039;&#039;Юникодоос хэвлэлийн код руу хөрвүүлэгч&#039;&#039;&#039;]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2804</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2804"/>
		<updated>2021-11-16T02:00:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠮᠠᠨᠳᠦᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠷᠤᠰ ᠡᠴᠡ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠤᠷᠢᠶᠠᠳ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠬᠢᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠴᠢᠭᠡ ᠠᠭᠷᠣᠨᠣᠮᠢᠴᠢ ᠠᠶᠤᠷ ᠠᠨᠤ 1937 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠬᠡᠯᠮᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠨᠥᠬᠦᠷ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠩᠵᠠᠢ ᠲᠡᠦᠬᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠮᠦᠷᠪᠤᠯᠠᠭ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ᠂ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠡᠢᠢᠳ  ‍‍ᠦᠨ ᠴᠣᠷᠵᠢ ᠯᠤᠪᠰᠠᠩ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠪᠡᠭᠦ ᠠᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠰ᠃ ᠪᠠᠶᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠪᠠᠨ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2803</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2803"/>
		<updated>2021-11-16T00:05:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[http://data.stf.mn/Project/ProjectViewPublic.aspx?id=105407 ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠣᠮᠤᠬᠠᠨ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠤᠰᠤᠨ ᠰᠠᠩ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠪᠢᠣᠴᠧᠨᠣᠽ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠤᠯ᠂ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠧᠻᠨᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠮᠠᠨᠠᠭᠧᠮᠧᠨ᠍ᠲ ᠪᠣᠯᠪᠸᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠯᠡᠯ᠃ ᠠ‍᠂ ᠳᠤᠯᠮ ‍ᠠ᠋᠂ ᠴ᠂ ᠠᠶᠤᠰᠢᠰᠦᠷᠦᠩ᠂ ᠨ‍᠂ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨᠵᠢᠷᠭᠠᠯ᠃ ᠾᠢᠲᠷᠣᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ‍᠋ᠣᠷᠶ ‍ᠢᠢᠨ 2008 - 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ᠂ ᠥᠢᠯᠡ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠲᠠᠢᠢᠯᠣᠨ᠃ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ 2010]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2802</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2802"/>
		<updated>2021-11-15T23:40:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
[https://www.researchgate.net/publication/296635629_MONGOLYN_ZAGASNY_AJMGIJN_ZARIM_TRL_ZJLIJG_MOLEKUL-FILOGENETIKIJN_ARGAAR_SUDALSAN_DNGEES ᠠᠶᠤᠷ ᠳᠤᠯᠮ᠍᠌᠍᠋ ‍ᠠ᠋᠃  ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠣ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠢᠯ ‍ᠢ ᠮᠣᠯᠧᠻᠥᠯ - ᠫᠾᠢᠯᠣᠭᠧᠨᠧᠲ᠋ᠢᠻ ‍ᠥᠨ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠰᠤᠳᠤᠯᠣᠭᠰᠠᠨ ᠳ᠋ᠦᠩ ᠡᠴᠡ᠃ Research Gate. 2016/02]&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2801</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2801"/>
		<updated>2021-11-15T14:01:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠨᠡᠢᠢᠰᠯᠡᠯ ‍ᠦᠨ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ᠂ 6 ᠳᠤ᠋ᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠢᠯᠭᠠᠯᠲᠠ ᠥᠭᠭᠦᠨ ᠡᠯᠰᠡᠨ ᠣᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ᠂ 19 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ᠊ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠤᠯᠴᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠦᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠣᠯᠭᠤᠭᠰᠠᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠠᠢᠢᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠠᠭᠤᠵᠤ᠂ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠢᠢᠠᠨ ᠬᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠤᠯᠶ ᠪᠤᠰᠤ ᠠᠩᠨᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠪᠠᠷ ᠲᠣᠷ ᠠᠰᠢᠭᠯᠠᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠶᠡᠬᠡ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠲᠡᠳᠡᠨ ‍ᠢ ᠪᠣᠯᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠪᠠᠷ ᠦᠭᠡ ᠬᠡᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠵᠠᠩᠨᠠᠬᠤ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯᠡ ᠲᠡᠮᠴᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠨ ᠬᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠴᠢᠳ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠬᠦ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠢ ᠴᠥᠬᠢᠬᠤ᠂ ᠵᠣᠳᠬᠤ ᠶᠠᠪᠤᠳᠠᠯ ᠭᠠᠷᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠬᠤᠠᠯᠭᠠᠶ ᠊ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠴᠢᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠢᠨᠦ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ &amp;quot;ᠪᠢ ᠡᠨᠡ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠤᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠪᠡᠨ ᠭᠠᠭᠴᠠ ᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠷᠢᠬᠤ ᠡᠷᠬᠡ ᠲᠡᠶ&amp;quot; ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠳᠡᠷᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠪᠠᠯ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤ᠂ ᠤᠯᠢᠶᠠᠩᠭᠠᠷ᠂ ᠴᠢᠴᠠᠷᠭᠠᠨ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠮᠣᠳᠤ᠂ ᠦᠬᠡᠷ ‍ᠦᠨ ᠨᠢᠳᠦ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠭᠣᠪᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠤᠷᠭᠤᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠡᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ 50 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠵᠢᠯ ᠵᠢᠳᠬᠦᠵᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2800</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2800"/>
		<updated>2021-11-15T10:43:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ 1978 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2799</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2799"/>
		<updated>2021-11-15T10:41:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Images&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠬᠰᠠᠨ ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠩᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Khuisiin_Naiman_Nuur_01.jpg&amp;diff=2798</id>
		<title>Файл:Khuisiin Naiman Nuur 01.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Khuisiin_Naiman_Nuur_01.jpg&amp;diff=2798"/>
		<updated>2021-11-15T10:35:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠬᠦ ᠊ᠢ ᠬᠣᠷᠢᠭᠯᠠᠨ.᠊ᠠ᠋ Зөвшөөрөлгүй нийтлэхийг хориглоно. © Wikibilig&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Товч агуулга ==&lt;br /&gt;
ᠵᠥᠪᠰᠢᠶᠡᠷᠡᠯ ᠦᠭᠡᠢ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠬᠦ ᠊ᠢ ᠬᠣᠷᠢᠭᠯᠠᠨ.᠊ᠠ᠋ Зөвшөөрөлгүй нийтлэхийг хориглоно. © Wikibilig&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2797</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2797"/>
		<updated>2021-11-15T10:17:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠢ ᠰᠠᠭᠠᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ᠠ ᠪᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠭᠢ ᠳᠡᠭᠡᠷᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠣᠳᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠡᠴᠡ 3000 ᠭᠠᠷᠤᠶ ᠮᠣᠳᠤ ᠠᠪᠴᠤ 0.4 ᠾᠠ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠶ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠨ ᠲᠠᠷᠢᠵᠤ᠂ ᠤᠷᠭᠤᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠷᠴᠢᠳ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠨᠥᠷ ᠶᠡᠬᠡ ᠲᠡᠮᠡᠴᠡᠯ ᠥᠷᠨᠢᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠭᠡᠷ ᠢᠷᠵᠡᠶ᠃&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2796</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2796"/>
		<updated>2021-11-15T09:29:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠥᠪᠦᠷᠬᠠᠭᠠᠶ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠶᠠᠩᠭ᠎ᠠ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠠᠢᠢᠮᠠᠬ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 1978 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠨ ᠠᠮᠢᠯᠠᠭᠤᠯᠤᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠶ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠪᠦᠭᠦᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ᠲᠤ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠲᠣᠬᠢᠵᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠶ ᠶᠤᠮ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩᠨᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠣᠷᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠲᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠵᠠᠭᠠᠷ ᠡᠴᠡ 1982-83 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠪᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠵᠠᠬᠢᠶᠠᠯᠠᠨ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠭᠤᠯᠵᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠴᠢᠩᠭᠢᠬᠦ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ ᠤᠯᠢᠶᠠᠰᠤᠲᠠᠶ ᠬᠣᠲᠠ ᠡᠴᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠷᠢᠰᠦ ‍ᠢᠢ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠱᠢᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠵᠥᠭᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤᠬᠤᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ 2007 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠰᠠᠨᠠᠭᠠᠴᠢᠯᠠᠨ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠶ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠡᠷᠭᠡᠳᠦ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠯᠠᠪᠣᠷᠠᠲ᠋ᠣᠷᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2795</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2795"/>
		<updated>2021-11-14T12:24:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://seruuleg.mn/10227 ᠪ᠊᠂ᠪᠡᠯᠡᠭᠮ᠎ᠠ᠃ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠶ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠰ᠂ ᠪᠠᠶᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠡᠴᠡ ᠢᠨᠦ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ &amp;quot;ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ&amp;quot; ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠢᠨᠦ ᠬᠦᠮᠦᠰ ᠠᠨᠳᠠᠬᠤ ᠦᠭᠡᠶ᠃ ᠰᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠭᠡ᠃ 2019/03/06]&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ|ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%B4%E1%A0%A2_%E1%A0%8A%E1%A0%A2%E1%A0%A2%E1%A0%A8_%E1%A0%AC%E1%A0%A0%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%A8%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%A4%E1%A0%B7&amp;diff=2794</id>
		<title>ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%B4%E1%A0%A2_%E1%A0%8A%E1%A0%A2%E1%A0%A2%E1%A0%A8_%E1%A0%AC%E1%A0%A0%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B_%E1%A0%A8%E1%A0%A0%E1%A0%AD%E1%A0%A4%E1%A0%B7&amp;diff=2794"/>
		<updated>2021-11-14T12:10:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Link&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
__TOC__&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠵᠦᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Ulaagchin Khara Nuur 03.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 50px;&amp;quot;|ᠵᠡᠭᠡᠰᠦ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠮᠠᠩᠬᠠᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠪᠢᠯᠡ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢᠨ ‍ᠤ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠨᠢ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ ᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠣᠷᠤᠰᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃ &lt;br /&gt;
ᠶᠡᠬᠡ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠲᠤᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠬᠠᠩᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤᠨ ‍ᠤ ᠥᠷᠦᠨᠡᠳᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠡᠯ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ ‍ᠡ᠋ 250 ᠭᠠᠷᠤᠢ ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠦᠷᠭᠡᠯᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠪᠣᠷᠤ ᠬᠢᠷ ‍ᠦᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ᠃&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠪᠬᠤᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠷᠤ ᠪᠠᠷ ᠪᠤᠢ᠃&lt;br /&gt;
ᠤᠮᠠᠷᠠᠳᠤ ᠡᠲᠡᠭᠡᠳ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠨᠢ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠮᠠᠩᠬᠠᠨ᠂ ᠡᠮᠦᠨᠡᠳᠦ ᠲᠠᠯ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠠᠨᠤ ᠵᠡᠭᠡᠰᠦ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠣᠮᠳᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠶᠠᠬᠡ ᠠᠪᠭᠠᠰᠢ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠪᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠠᠪᠭᠠᠰᠢ ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠠᠷᠠᠯ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠲᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠵᠤᠰᠠᠯᠠᠩ ᠪᠣᠯᠳᠠᠭ ᠠᠵᠤᠭᠤ᠃ &lt;br /&gt;
ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠎‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ ᠲᠠᠯᠠᠪᠠᠢ ᠠᠷᠠᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ 89 ᠬᠠᠪᠲᠠᠭᠠᠢ ᠳᠥᠷᠪᠡᠯᠵᠢᠨ ᠻᠢᠯᠠᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ&amp;lt;sup&amp;gt;kilometer&amp;lt;/sup&amp;gt;᠃&lt;br /&gt;
ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠬᠦᠨ 50 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠮᠧᠲᠧᠷ&amp;lt;sup&amp;gt;meter&amp;lt;/sup&amp;gt;᠂ ᠤᠷᠲᠤ ᠨᠢ 37 ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ᠂ ᠥᠷᠭᠡᠨ ᠢᠨᠦ 7 ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃&lt;br /&gt;
ᠭᠣᠪᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠩᠭᠠᠮᠠᠯ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠨᠥᠭᠡᠴᠡᠯᠡᠭᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠴᠡᠩᠭᠡᠭ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠡᠵᠡᠯᠡᠬᠦᠨ 1.7 ᠲᠡᠷᠪᠤᠮ ᠱᠣ᠋ ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠠᠵᠡᠢ᠃&lt;br /&gt;
ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠳᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠵᠤᠨ ᠴᠠᠭ ᠲᠤ 15-20°C᠂ ᠮᠥᠰᠦᠨ ᠳᠣᠣᠷ ‍ᠠ᠋ 0.5-1.2°C ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ᠊ᠠ᠋᠃&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠡᠦᠬᠡ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Ulaagchin Khara Nuur 01.JPG|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠭᠣᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠬᠥᠨᠳᠡᠢ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠣᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
NASA‍ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ‍ᠦᠨ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ 500 ᠵᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠲᠡᠷᠲᠡᠭᠡ ᠡᠭᠦᠰᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ ᠠᠩᠬᠠᠳᠠᠭᠴᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠠᠵᠡᠢ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠰᠠᠮᠪᠠᠷ&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠰᠠᠮᠪᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠲᠦ “500 ᠵᠢᠯ”‍ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠨᠢ ᠲᠧᠻᠨᠢᠻ ‍ᠦᠨ&amp;lt;sup&amp;gt;technic&amp;lt;/sup&amp;gt; ᠠᠯᠳᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠠ ᠶᠠᠮᠪᠠᠷ ᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ [[Геологийн цаг тоолол (босоо хүснэгт)|ᠫᠯᠧᠢᠢᠰᠲ᠋ᠣᠴᠧᠨ᠎ ‍ᠦ]]&amp;lt;sup&amp;gt;Pleistocene&amp;lt;/sup&amp;gt; ᠰᠡᠭᠦᠯᠴᠢ ᠡᠴᠡ [[Геологийн цаг тоолол|ᠾᠣᠯᠣᠴᠧᠨ᠎ ‍ᠦ]]&amp;lt;sup&amp;gt;Holocene&amp;lt;/sup&amp;gt; ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠣᠷᠴᠢᠮ ‍ᠳᠤ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠣᠯᠤᠯᠲᠠᠢ᠃&lt;br /&gt;
ᠾᠣᠯᠣᠴᠧᠨ᠎ ‍ᠦ ᠳᠤᠮᠳᠠ ᠦᠶᠡᠰ ᠲᠦ ᠬᠠᠭᠤᠷᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠮᠠᠩᠬᠠᠳ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠤᠰᠤᠨ ᠳᠤ ᠠᠪᠲᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢ ᠬᠢᠮᠡᠯ ᠳᠠᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠡᠴᠡ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠭᠰ ᠭᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt;M. Klein: Binnendünen im nördlichen Zentralasien. (= Mainzer Geographische Studien. 47). 2001&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
ᠥᠭᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠯᠡᠪᠡᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠦᠪᠰᠢᠨ ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠳᠡᠭᠡᠭᠰᠢᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠣᠯᠤᠯᠲᠠᠢ᠃ &lt;br /&gt;
ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠣᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠬᠥᠨᠳᠡᠢ ᠰᠠᠯᠬᠢᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠷᠤᠯ ᠲᠠᠢ ᠡᠯᠡᠰᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠣᠭᠤᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠢᠢᠠᠷ  ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠭᠦᠰᠴᠦᠬᠦᠢ᠃ &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Special Protected Area 02.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 110px;&amp;quot;|ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠮᠤᠰᠬᠢᠳᠡᠭ ᠣᠷᠤᠨ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ 13 ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ᠢᠷᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠡᠴᠡ ᠨᠡᠭᠦᠳᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠬᠤ᠂ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠬᠤ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠦᠰᠡ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ‍ᠦ ᠴᠢᠬᠤᠯᠠ ᠠᠴᠢ ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠳᠠᠯ ᠲᠠᠢ᠃ &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠣᠷᠤᠨ ᠷᠠᠰᠢᠶᠠᠨ ᠤᠰᠤ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠲᠡᠨ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠪᠠᠶᠠᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠡᠴᠡ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠣᠷᠴᠢᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ᠪᠣᠯᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠬᠦᠨᠡᠰᠦ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠯ ‍ᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠵᠢᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ‍ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃ &lt;br /&gt;
ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠦᠷ ‍ᠡ᠋ ᠳ᠋ᠦ᠋ᠩ ‍ᠢ ᠡᠰᠢ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ 1980 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ 2 ᠴᠤ ᠤᠳᠠᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ)᠂ Coregonus peled (ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠵᠢᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃ &lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ [[ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ|ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ ᠎ᠠ]] ᠪᠡᠷ ᠡᠨᠡᠴᠢᠯᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ 25 ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠲᠤ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠵᠡᠢ᠃&lt;br /&gt;
ᠲᠤᠰ ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠲᠤ ᠬᠡᠳᠦ ᠬᠡᠳᠦᠨ ᠬᠣᠪᠤᠷ ᠰᠥᠪᠠᠭᠤᠨ ‍ᠤ ᠵᠦᠢᠯ ᠠᠵᠢᠭᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠣᠲᠤᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠡᠩ ᠬᠣᠪᠤᠷᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ ᠢᠮᠠᠭᠠᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯᠲᠦ (Oxyura leucocephala), ᠲᠣᠳᠣᠭ  (Otis tarda), ᠴᠭᠠᠨ ᠬᠦᠵᠦᠭᠦᠲᠦ ᠪᠤᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠴᠣᠭᠴᠠᠭᠢ (Saxicola insignis) ᠲᠠᠭᠠᠷᠠᠯᠳᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt;[http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/ulaagchinii-khar-lake-iba-mongolia Birdlaife International. Ulaagchinii Khar Lake]. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2021/03/21&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠣᠭᠴᠠᠯᠠᠪᠤᠷᠢᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|[[File:Ulaagchin Khara Nuur 02.jpg|align: top|thumb|center]]&lt;br /&gt;
|style = &amp;quot;height: 100px;&amp;quot;|ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠦᠵᠡᠰᠬᠦᠯᠡᠩᠲᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ ᠴᠡᠴᠡᠨ ᠠᠭᠤᠯᠠ ᠰᠤᠮᠤ (25.03 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠾᠠ&amp;lt;sup&amp;gt;ha&amp;lt;/sup&amp;gt;)᠂ ᠰᠠᠩᠲᠤᠮᠠᠷᠭᠠᠴᠠ ᠰᠤᠮᠤ (36.29 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠾᠠ)᠂ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨᠮᠠᠨᠳᠠᠯ ᠰᠤᠮᠤ (90 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠾᠠ)᠂ ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠬᠠᠢᠢᠷᠬᠠᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ  (102.62 ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠾᠠ) ᠨᠤᠲᠤᠭ ᠳᠡᠪᠢᠰᠬᠡᠷ᠂ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡ 253800 ᠾᠠ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠣᠭᠴᠠᠯᠠᠪᠤᠷᠢᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ [[Тусгай хамгаалалттай газар|ᠲᠤᠰᠬᠠᠢ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠯᠲᠠ ᠳ᠋ᠤ]] ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;ref&amp;gt;ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠣᠭᠴᠠᠯᠪᠤᠷᠢᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠲᠠᠨᠢᠯᠴᠠᠭᠤᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠰᠠᠮᠪᠠᠷ ‍ᠠ᠋&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ 2010 ᠣᠨ ‍ᠤ 01 ᠳ᠋ᠦᠭᠡᠷ ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ 14 ‍ᠦ ᠡᠳᠦᠷ ‍ᠦᠨ 06 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ “ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠩᠴᠡᠯ ‍ᠢ ᠬᠠᠩᠭᠠᠬᠤ᠂ ᠤᠨᠠᠭᠠᠨ ᠲᠥᠷᠬᠦ ‍ᠢᠢ ᠬᠠᠳᠠᠭᠠᠯᠠᠬᠤ᠂ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠶᠠᠯᠠᠯ ᠵᠢᠭᠤᠯᠴᠢᠯᠠᠯ ᠬᠥᠭᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠵᠣᠷᠢᠯᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ᠁“ ᠬᠡᠮᠡᠨ ᠵᠢᠭᠠᠵᠤ ᠲᠤᠰ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠣᠭᠴᠠᠯᠠᠪᠤᠷᠢᠲᠤ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠵᠤᠬᠤᠢ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦ ᠲᠠᠤᠰᠬᠠᠢ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠯᠲᠠ ᠲᠠᠢ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠪᠦᠷᠢᠯᠳᠦᠬᠦᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠰᠠ ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠬᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠡᠴᠡ ᠥᠷᠦᠨ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠴᠢᠭ᠌ ᠲᠦ 50 ᠻᠢᠯᠣᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠲᠦ ᠣᠷᠤᠰᠢᠬᠤ ᠪᠠᠶᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠪᠠᠭᠲᠠᠮᠤᠢ᠃&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
ᠵᠡᠭᠡᠰᠦ - rush - камыш&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠮᠠᠩᠬᠠᠨ - dune -дюна&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠲᠣᠯᠤᠭᠠᠢ ᠢᠮᠠᠭᠠᠨ ᠰᠡᠭᠦᠯᠲᠦ  - white-headed duck - савка&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠳᠣᠭ - great bustard - дрофа&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠴᠭᠠᠨ ᠬᠦᠵᠦᠭᠦᠲᠦ ᠪᠤᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠴᠣᠭᠴᠠᠭᠢ - white-throated bush chat - большой чекан&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠵᠠᠷᠮ ‍ᠠ᠋ - peled - пелядь&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠣᠮᠦᠯ - Baikal omul - байкальский омуль&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ]]&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ]]&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ]]&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠭᠠᠵᠠᠷᠵᠦᠢ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2793</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2793"/>
		<updated>2021-11-14T12:08:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ  ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠠᠩᠬ ‍ᠠ᠋ 1958 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠬᠦ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ᠡᠴᠡ Coregonus migratorius (ᠣᠮᠤᠯ) ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ 14 ᠰᠠᠶ᠎ᠠ ᠠᠪᠠᠭᠠᠯᠳᠠᠶ ᠠᠪᠴᠢᠷᠠᠵᠤ ᠬᠥᠪᠰᠦᠭᠦᠯ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠲᠤ ᠨᠤᠲᠤᠭᠰᠢᠭᠤᠯᠵᠡᠶ᠃  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2792</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2792"/>
		<updated>2021-11-14T11:49:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Images&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulma Ayur 02.png|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Dulma_Ayur_02.png&amp;diff=2791</id>
		<title>Файл:Dulma Ayur 02.png</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Dulma_Ayur_02.png&amp;diff=2791"/>
		<updated>2021-11-14T11:46:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Source: https://en.ac.mn/&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Товч агуулга ==&lt;br /&gt;
Source: https://en.ac.mn/&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2790</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2790"/>
		<updated>2021-11-14T11:17:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulmaa Ayur 01.JPG|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠠ᠊᠂ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠠᠮᠢᠳᠤᠷᠠᠬᠤ ᠲᠠᠭᠠᠲᠠᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ᠬᠢᠭᠡᠳ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯ ᠡᠯᠪᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤᠵᠢᠯᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠵᠦᠬᠦᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠨᠡ ᠬᠦᠭᠢᠶᠡᠨ ᠳ᠋ᠦ ᠵᠠᠪᠬᠠᠨ ᠠᠢᠢᠮᠠᠭ ‍ᠤᠨ [[ᠤᠯᠠᠭᠠᠭᠴᠢ ᠊ᠢᠢᠨ ᠬᠠᠷ ᠊ᠠ᠋ ᠨᠠᠭᠤᠷ]]᠂ ᠪᠠᠭ᠎ᠠ ᠨᠠᠭᠤᠷ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠣᠯᠠᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ ‍‍ᠢ ᠰᠤᠳᠤᠯᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2789</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2789"/>
		<updated>2021-11-14T06:26:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulmaa Ayur 01.JPG|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠰᠫᠢᠷᠠᠨ᠍ᠲ᠋ᠤᠷ ᠲᠤ ᠰᠤᠷᠠᠯᠴᠠᠵᠤ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ‍ᠦ ᠳᠠᠷᠠᠭ᠎ᠠ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠡᠬᠢᠯᠡᠵᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠬᠠᠵᠢᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠦ 25 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠦᠨ ᠠᠵᠤ ᠠᠬᠤᠶ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠎ᠠ 1966 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ ᠡᠬᠢᠯᠡᠭᠰᠡᠨ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠡᠰ ᠲᠡᠰ ᠠᠭᠤᠷ ᠠᠮᠢᠰᠬᠤᠯ ᠲᠠᠶ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠣᠷᠤᠨ ‍ᠤ ᠨᠥᠬᠦᠴᠡᠯ ‍ᠳᠦ 5 ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠡᠴᠡ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠭᠦᠨ ᠲᠡᠶ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ‍ᠳᠦ ᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ᠠ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠥᠭᠦᠷᠦᠮ ᠪᠠᠢᠢᠭᠤᠯᠬᠤ ᠠᠨᠤ ᠥᠷᠲᠡᠭ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠡᠶ᠃ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2788</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2788"/>
		<updated>2021-11-13T16:09:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Edit&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulmaa Ayur 01.JPG|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢ 1956 ᠣᠨ ᠋ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠭᠰᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ᠳ᠋ᠤ 2 ᠵᠢᠯ ᠪᠠᠭᠰᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ᠠ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7&amp;diff=2787</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7&amp;diff=2787"/>
		<updated>2021-10-30T12:22:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Ayurita moved page ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ to ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ: ᠵᠢᠷᠤᠮ&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#ЧИГЛҮҮЛЭГ [[ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2786</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2786"/>
		<updated>2021-10-30T12:22:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Ayurita moved page ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ to ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ: ᠵᠢᠷᠤᠮ&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulmaa Ayur 01.JPG|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2785</id>
		<title>ᠳᠤᠯᠮ ᠊ᠠ᠋᠂ ᠠᠶᠤᠷ ᠊ᠤᠨ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%B3%E1%A0%A4%E1%A0%AF%E1%A0%AE_%E1%A0%8A%E1%A0%A0%E1%A0%8B%E1%A0%82_%E1%A0%A0%E1%A0%B6%E1%A0%A4%E1%A0%B7_%E1%A0%8A%E1%A0%A4%E1%A0%A8&amp;diff=2785"/>
		<updated>2021-10-30T12:04:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Created Article&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;max-height: 80vh; writing-mode: vertical-lr; font-family: &#039;Noto Sans Mongolian&#039;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ&amp;lt;br&amp;gt;{{Horizontal}}[[File:Dulmaa Ayur 01.JPG|thumb|{{Mongolian}}ᠠᠶᠤᠷ ‍ᠤᠨ &amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠤᠯᠮ᠎ᠠ]]{{Z}}&lt;br /&gt;
|birthdate=&amp;lt;b&amp;gt;1937&amp;lt;/b&amp;gt; ᠣᠨ ‍ᠤ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt; ᠰᠠᠷ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ &amp;lt;b&amp;gt; &amp;lt;/b&amp;gt;&lt;br /&gt;
|birthplace= &lt;br /&gt;
|yearsactive= &lt;br /&gt;
|fields=ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ᠂ ᠢᠻᠲᠶᠣᠯᠣᠭᠢ &lt;br /&gt;
|contributions= &lt;br /&gt;
|education=ᠰᠦᠬᠡᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ 6 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ 6 ‍ᠳᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠡᠴᠡ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ ‍ᠳᠤ ᠡᠯᠰᠡᠵᠦ 1956 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠰᠡᠨ&lt;br /&gt;
|institutions=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ ᠦᠷᠡᠵᠢᠭᠦᠯᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠠᠯ᠂ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ&lt;br /&gt;
|awards=ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ &lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠫᠷᠣᠹᠧᠰᠰᠣᠷ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲᠣᠷ&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠦᠢᠯᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ‍ᠦᠳ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠨᠡᠷ᠎ᠡ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠯ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;References/&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Ангилал:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Dulmaa_Ayur_01.JPG&amp;diff=2784</id>
		<title>Файл:Dulmaa Ayur 01.JPG</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Dulmaa_Ayur_01.JPG&amp;diff=2784"/>
		<updated>2021-10-30T12:02:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Source: https://biology.ac.mn/&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Товч агуулга ==&lt;br /&gt;
Source: https://biology.ac.mn/&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%B0%E1%A0%AA%E1%A0%A3%E1%A0%AF%E1%A0%A4%E1%A0%B3%E1%A0%82_%E1%A0%B6%E1%A0%A6%E1%A0%A9%E1%A0%B0%E1%A0%A2%E1%A0%B6%E1%A0%A1%E1%A0%AA%E1%A0%A4_%E1%A0%B7%E1%A0%A2%E1%A0%A8%E1%A0%B4%E1%A0%A1%E1%A0%A8_%E1%A0%8A%E1%A0%A6&amp;diff=2783</id>
		<title>ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠤᠳ᠂ ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ᠊ᠦ</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikibilig.mn/index.php?title=%E1%A0%AA%E1%A0%A0%E1%A0%B7%E1%A0%B0%E1%A0%AA%E1%A0%A3%E1%A0%AF%E1%A0%A4%E1%A0%B3%E1%A0%82_%E1%A0%B6%E1%A0%A6%E1%A0%A9%E1%A0%B0%E1%A0%A2%E1%A0%B6%E1%A0%A1%E1%A0%AA%E1%A0%A4_%E1%A0%B7%E1%A0%A2%E1%A0%A8%E1%A0%B4%E1%A0%A1%E1%A0%A8_%E1%A0%8A%E1%A0%A6&amp;diff=2783"/>
		<updated>2021-10-30T11:52:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Ayurita: Spelling&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Garchig}}&lt;br /&gt;
=ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ‍ᠦ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠤᠳ=&lt;br /&gt;
{{Infobox Researcher&lt;br /&gt;
|name=ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ‍ᠦ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠤᠳ&lt;br /&gt;
[{{fullurl:MediaWiki}} ]&lt;br /&gt;
&amp;lt;span class=&amp;quot;plainlinks&amp;quot;&amp;gt;[https://0.academia-photos.com/27125928/16242677/16659952/s200_rinchen.barsbold.jpg https://0.academia-photos.com/27125928/16242677/16659952/s200_rinchen.barsbold.jpg]&amp;lt;/span&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|birthdate=1935 ᠣᠨ ‍ᠦ 12 ᠰᠠᠷ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ 21 &lt;br /&gt;
|birthplace=ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ&lt;br /&gt;
|yearsactive=1959 ᠣᠨ ᠡᠴᠡ&lt;br /&gt;
|fields=ᠭᠧᠣᠯᠥᠭᠢ&amp;lt;br&amp;gt;ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ&lt;br /&gt;
|contributions=&lt;br /&gt;
ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ 15 ᠣᠵᠴᠢᠮ ᠲᠥᠷᠦᠯ ᠵᠦᠢᠯ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠨᠡᠭᠬᠡᠡᠯᠲᠡ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠢᠨᠠᠷ ᠲᠠᠢ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠳ&lt;br /&gt;
|education=&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠰᠻᠸᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠬᠠᠢᠢᠭᠤᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠢ 1959 ᠣᠨ &amp;lt;ref&amp;gt;http://www.sonin.mn/news/easy-page/69296&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|institutions=&lt;br /&gt;
ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠦ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ᠦ᠋ᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ᠲᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠣ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ (1965-1969 ᠣᠨ ᠳ᠋ᠤ)&amp;lt;br&amp;gt;ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ‍ᠦᠨ ᠰᠲ᠋ᠷᠠᠲ᠋ᠢᠭ᠋ᠷᠠᠫᠾᠢ-ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠯ (1969 ᠣᠨ ᠠᠴᠠ)&amp;lt;br&amp;gt;ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠯ (1998-2014)  &lt;br /&gt;
|awards=ᠲᠥᠷᠥ ‍ᠢᠢᠨ ᠱᠠᠩᠨᠠᠯ&amp;lt;br&amp;gt; ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠵᠢᠳᠬᠦᠯᠲᠡᠨ 2005 ᠣᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠰᠡᠭᠡᠷ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠱᠠᠩᠨᠠᠯ ᠷᠣᠮᠧᠷ ᠪᠠ ᠰᠢᠮᠫᠴᠠᠨ ‍ᠤ ᠨᠡᠷᠡᠮᠵᠢᠲᠦ ᠱᠠᠩᠨᠠᠯ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ ᠠᠰᠢᠶ᠎ᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠣᠷᠣᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠳ᠋ᠠᠬᠢ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠥᠭᠵᠢᠵᠦ ᠪᠤᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠣᠷᠣᠨ ‍ᠤ ᠲᠥᠯᠥᠭᠡ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠣᠷᠣᠰ ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠢᠢᠯᠡᠭᠴᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠭᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠦᠰᠦᠭ ᠲᠡᠢ 《ᠬᠦᠨᠳᠦᠳᠬᠡᠯ》 ᠣᠳᠣᠨ 2012 ᠣᠨ&lt;br /&gt;
|country=ᠪᠥᠭᠥᠳᠡ ᠨᠠᠢᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠣ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠯᠤᠰ&amp;lt;br&amp;gt;ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ&lt;br /&gt;
|degrees=ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ&amp;lt;br&amp;gt;ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ&amp;lt;br&amp;gt;ᠠᠰᠢᠶ ‍ᠠ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ᠰᠤᠳᠤᠯᠬᠤ ᠨᠡᠢᠢᠭᠡᠮᠯᠢᠭ ‍ᠦᠨ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠨ&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=ᠨᠠᠮᠲᠠᠷ=&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}[[File:Barsboldia_sicinskii_(2).jpg|thumb|{{Mongolian}}ᠦᠯᠦᠭ&amp;lt;br&amp;gt;ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠨᠢᠭᠡᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠲᠥᠷᠦᠯ ‍ᠢ&amp;lt;br&amp;gt;Barsboldia&amp;lt;br&amp;gt;ᠬᠡᠮᠡᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠨᠡᠷᠡᠢᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ&amp;lt;br&amp;gt;[[Геологийн цаг тоолол (босоо хүснэгт)|ᠴᠡᠷᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ]]&amp;lt;br&amp;gt;ᠭᠠᠯᠪᠠ᠂&amp;lt;br&amp;gt;70&amp;lt;br&amp;gt;ᠰᠠᠶ᠎ ‍ᠡ᠋&amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠡᠮᠦᠨ᠎᠎ ‍ᠡ᠋]]{{Z}}&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠷᠢᠨᠴᠢᠨ ‍ᠦ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 1935 ᠣᠨ ‍ᠤ 12 ᠰᠠᠷ᠎ ‍ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ 21  ᠳᠤ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ ᠬᠣᠲᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠲᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ᠃&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠤᠨ ᠠᠪᠤ᠂ ᠶᠡᠬᠡ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠪᠢ ∙ ᠷᠢᠨᠴᠢᠨ ᠨᠢ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ 3 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠥᠷᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠯᠢᠰ ᠬᠡᠷᠡᠭ ‍ᠢᠢᠡᠷ ᠱᠣᠷᠣᠩ ‍ᠳ‍ᠤ ᠣᠷᠣᠵᠤ᠂ 8 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠨᠢ ᠰᠤᠯᠠᠯᠠᠭᠳᠠᠵᠤ᠂ ᠡᠷᠭᠢᠨ ᠢᠷᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠢ ∙ ᠷᠢᠨᠴᠢᠨ ‍ᠦ ᠭᠡᠷᠭᠡᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠤᠯᠤᠳ ‍ᠤᠨ ᠡᠵᠢ ᠷᠠᠳᠨ᠌ᠠ᠋ 《ᠦᠨᠡᠨ》 ᠰᠣᠨᠢᠨ ‍ᠳᠤ ᠣᠷᠴᠢᠭᠤᠯᠤᠭᠴᠢ ᠬᠢᠳᠡᠭ᠂ ᠣᠷᠣᠰ᠂ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠡᠷ᠂ ᠪᠠᠰᠠ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ‍ᠦ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠰᠠᠢᠢᠬᠠᠨ ᠪᠢᠴᠢᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠡᠵᠢ ᠨᠢ ᠬᠠᠮᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠬᠡᠴᠡᠭᠦᠬᠡᠨ 1930 ᠊ᠠᠳ ᠣᠨ ‍ᠤ ᠰᠡᠭᠦᠯᠴᠢ ᠪᠡᠷ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠪᠠ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠪᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠡᠭᠡᠴᠢ ᠱᠢᠨᠵᠠ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠣᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠣᠩᠭᠣᠳᠠᠭ ᠤᠷᠠᠨ ᠵᠣᠬᠢᠶᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠨᠣᠮ ᠤᠩᠰᠢᠵᠤ ᠥᠭᠴᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠂ ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ‍ᠦᠳ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠭᠤᠯᠬᠤ ᠭᠡᠵᠦ ᠶᠡᠬᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠬᠢᠭᠰᠡᠨ᠂ ᠦᠨᠡ ᠲᠡᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᠨᠡᠮᠡᠷᠢ ᠣᠷᠣᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt;http://www.sonin.mn/news/easy-page/69296&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠢ 5 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠡᠵᠢ ᠷᠠᠳᠨ᠌ᠠ᠋ ᠨᠢ ᠳᠡᠭᠦᠦ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠤᠨ ᠡᠭᠡᠴᠢ ‍ᠳᠦ ᠣᠷᠣᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠴᠠᠭ ᠶ᠋ᠢᠠᠷ ᠣᠷᠣᠰ ᠬᠡᠯᠡ ᠵᠢᠭᠠᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠬᠠᠵᠠᠭᠤ ‍ᠳᠤ ᠨᠢ ᠰᠣᠨᠣᠰᠴᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳ ᠣᠷᠣᠰ ᠬᠡᠯᠡ ᠰᠤᠷᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃ &amp;lt;ref&amp;gt;http://unuudur.mn/%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4-%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BD%D1%8B-%D1%85%D2%AF%D2%AF%D1%85%D0%B4%D1%8D%D0%B4-%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D1%82%D3%A9%D1%80-%D1%83%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B0-%D0%B1%D1%83%D1%81%D0%BD%D0%B8%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%85-%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%86-%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BB-%D0%B8%D1%80%D0%BD%D1%8D-%D0%B3%D1%8D%D0%B6-%D1%85%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B3-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B0/&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠵᠠᠯᠠᠭᠤ ᠨᠠᠰᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠨᠢ ᠪᠢ ∙ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ‍ᠦᠳ ᠳ᠋ᠦ ᠪᠡᠨ 《ᠠᠵᠢᠯ ᠬᠥᠳᠡᠯᠮᠦᠷᠢ ᠬᠢᠬᠦ ᠶᠣᠰᠣᠲᠠᠢ᠂ ᠶᠡᠬᠡ ᠤᠩᠰᠢᠬᠤ ᠬᠡᠷᠡᠭᠲᠡᠢ》 ᠭᠡᠵᠦ ᠰᠤᠷᠭᠠᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠰᠠ ᠦᠢᠯᠡᠳᠦᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠦᠯᠢᠭᠡᠷᠯᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠬᠡᠦᠬᠡᠳ ᠠᠬᠤᠢ ‍ᠳᠤ ᠪᠠᠨ ᠠᠷᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯ ᠠᠴᠠ ᠡᠮᠦᠨ᠌ᠠ᠋ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ‍ᠳᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠣᠷᠣᠰ ‍ᠤᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷᠲᠤ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢᠴᠢ ᠣᠪᠷᠦ᠋ᠴᠧᠹ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠲᠠᠯ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠬᠢ ᠰᠣᠨᠢᠷᠬᠠᠯ ᠲᠠᠢ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠶᠠᠯ ᠤᠩᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠢ 12 ᠨᠠᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ‍ᠢᠢᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢᠴᠢ ᠶᠧᠹᠷᠧᠮᠣᠹ ᠪᠢ ∙ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ‍ᠦ ‍ᠳᠦ ᠵᠣᠴᠢᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠭᠡᠪᠡ ᠴᠦ ᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠨᠢ ᠮᠡᠷᠭᠡᠵᠢᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠰᠣᠩᠭᠣᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠨᠢ ᠬᠠᠷᠠᠬᠠᠨ ᠨᠥᠯᠦᠭᠡᠯᠡᠭᠡᠳᠦᠢ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ ∙ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 10 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠠᠩᠭᠢ ᠪᠠᠨ ᠲᠡᠭᠦᠰᠬᠡᠭᠡᠳ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢᠴᠢ ᠪᠣᠯᠬᠣ ᠪᠠᠷ ᠰᠢᠢᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ‍ᠳᠤ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢᠴᠢ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠳᠦᠢ ᠦᠶ᠎‍ ‍ᠠ᠋ ‍ᠳᠦ ᠵ ∙ ᡀᠠᠮᠣᠰᠦ᠋ᠷᠦᠩ᠂ ᠷᠢ ∙ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠬᠣᠶᠠᠷ 1959 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠠᠩᠬ᠎‍ᠠ᠋ [[Монголын газрын гадаргын геологийн түүх|ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ]] ᠢᠨ᠍ᠵᠧᠨᠧᠷ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠲᠡᠭᠦᠰᠴᠦᠬᠦᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ Adasaurus᠂ Anserimimus᠂ Harpymimus᠂ Gallimimus᠂ Ingenia ᠵᠡᠷᠭᠡ 15 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠲᠥᠷᠥᠯ ᠵᠦᠢᠯ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠵᠦ᠂ ᠨᠡᠷ ᠎‍ᠡ᠋ ᠥᠭᠭᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠰᠣᠼᠢᠶᠠᠯᠢᠰᠲ᠋ ᠣᠷᠣᠨ ‍ᠤᠳ ‍ᠣᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ‍ᠳᠦ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠵᠡᠷᠭᠡ ᠬᠠᠮᠠᠭᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠠᠩᠬᠠᠨ ‍ᠤ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠪᠢᠯᠡ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
1990 ᠊ᠡᠳ ᠣᠨ ᠡᠴᠠ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠣᠯᠳᠠᠪᠤᠷᠢ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠤᠰᠤ ᠪᠠᠷ ᠣᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠬᠤ ᠨᠢ ᠶᠡᠬᠡᠰᠦᠭᠰᠡᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠡᠷᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠪᠡᠷ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠲᠠᠢ ᠨᠤᠲᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠣᠷᠣᠰᠢᠨ ᠰᠠᠭᠤᠭᠴᠢᠳ ᠨᠢ ᠥᠪᠡᠷᠰᠡᠳ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠬᠠᠤᠯᠢ ᠪᠤᠰᠤ ᠪᠠᠷ ᠣᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠳᠠᠭ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 《ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠮᠤ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠦᠬᠦ ᠠᠢᠢᠯ ‍ᠳᠤ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠵᠢᠭᠰᠠᠨ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋》 ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠭᠠᠳ ᠲᠠᠩᠨᠠᠭᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠠᠵᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠤᠷᠠᠩᠳᠠ ᠲᠠᠢ ᠠᠭᠤᠯᠵᠠᠵᠤ᠄ 《ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠠ᠋ᠴᠠ ᠲᠣᠭᠲᠠᠭᠠᠯ ᠭᠠᠷᠭᠠᠭᠤᠯᠵᠤ᠂ ᠲᠠ ᠨᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠣᠷᠣᠯᠴᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠨᠳᠡᠬᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠠᠢᠢᠯ ‍ᠤᠳ ᠢ ᠨᠡᠩᠵᠢᠵᠦ ᠦᠵᠡᠮᠡᠷ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&lt;br /&gt;
ᠣᠯᠠᠨ ᠮᠢᠩᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠣᠯᠯᠠᠷ ‍ᠤᠨ ᠠᠰᠢᠭ ᠨᠢ ᠶᠠᠭᠠᠬᠢᠬᠤ ᠪᠤᠢ᠂ ᠡᠨᠡ ᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ  ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠣᠨᠢᠨ ᠦᠵᠡᠭᠳᠡᠯ ᠰᠢᠦ ᠳ᠋ᠡ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠳᠤᠷ ‍᠎‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠶ᠋ᠢᠠᠨ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠵᠤ᠂ ᠬᠢᠯᠢ ᠳᠠᠪᠠᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋》 ᠭᠡᠬᠦ ᠳᠦ᠄&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
《ᠲᠠ ᠪᠣᠯᠪᠠᠰᠤᠷᠠᠯ ᠲᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤ 1930  ᠊ᠭᠠᠳ ᠣᠨ ‍ᠤ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠵᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠨᠤᠭᠤᠯᠤᠭ᠍ᠠ᠋ ᠰᠢᠭ᠂ ᠬᠠᠷ᠎ ‍ᠠ᠋᠂ ᠰᠢᠷ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠹᠧᠣᠳᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠬᠥᠷᠥᠩᠭᠡ ᠬᠤᠷᠢᠶᠠᠶ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠲᠡᠢ ᠠᠳᠠᠯᠢ ᠵᠦᠢᠯ ᠶᠠᠷᠢᠬᠤ ᠶᠤᠮ》 ᠭᠡᠵᠦ ᠱᠣᠭᠣᠯᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠵᠡᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠣᠶᠤᠲᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠲᠤᠭᠠᠢ ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠲᠤᠰᠢᠶᠠᠯᠲᠠᠨ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ‍ᠢ ᠷᠢ ∙ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠭᠠᠢᠢᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠢᠨ ᠡᠴᠠ ᠰᠣᠨᠣᠰᠤᠭᠠᠳ᠄ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
《ᠲᠠ ᠨᠠᠷ ᠶᠠᠭᠤ ‍‍ᠢᠢ ᠪᠠᠨ ᠬᠠᠷᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ ᠪᠤᠢ》 ᠭᠡᠬᠦ ᠪᠡᠷ᠄&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;《ᠥᠨᠳᠦᠷ ᠴᠣᠯᠠ ᠲᠠᠢ ᠬᠦᠮᠦᠨ ‍ᠢ ᠶᠠᠭᠠᠬᠢᠬᠤ ᠪᠢᠯᠡ ᠳ᠋ᠡ》 ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠠᠷᠢᠭᠤᠯᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠵᠠᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠮᠦᠽᠧᠢ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠲᠠᠯ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠷ ᠲᠥᠷᠦ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠲᠤ ᠪᠠᠨ ᠬᠠᠨᠳᠤᠬᠤ ‍ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠠᠷᠠᠳ ‍ᠤᠨ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠲᠤ ᠨᠠᠮ ‍ᠤᠨ ᠲᠥᠪ ᠬᠣᠷᠢᠶᠠᠨ ‍ᠤ ᠳᠠᠷᠤᠭ᠍ᠠ᠋ ᠨᠢ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠬᠤᠷᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠦᠶ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ᠄&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
《ᠬᠦᠢᠲᠡᠨ ᠬᠣᠰᠢᠭᠤ ᠲᠠᠢ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠰᠤᠷᠲᠠᠯᠴᠢᠯᠠᠭᠠᠳ᠂ ᠪᠢᠴᠢᠭᠡᠳ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠬᠡᠷᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋ ‍ᠤᠤ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠲᠡᠭᠦᠨ ‍ᠦ ᠣᠷᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠵᠥᠪᠯᠡᠯᠲᠦ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠠᠲᠤ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠲᠤᠰᠠᠯᠠᠯᠴᠠ᠍ᠭ᠍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠷᠢᠭᠰᠠᠨ ᠰᠦ᠋ᠨ᠂ ᠭᠤᠲᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠦᠢᠯᠡᠳᠪᠦᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠪᠢᠴᠢᠬᠦ ᠨᠢ ᠵᠦᠢ ᠲᠡᠢ》 ᠭᠡᠵᠦ ᠬᠡᠯᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ᠣᠷᠴᠢᠨ ‍ᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠯᠲᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ‍ᠦ ᠦᠭᠦᠯᠡᠯ ‍ᠦᠳ ᠬᠡᠪᠯᠡᠳᠡᠭ 《Nature》 ᠬᠡᠮᠡᠬᠦ ᠠᠯᠳᠠᠷ ᠲᠠᠢ ᠰᠡᠳᠬᠦᠯ ‍ᠳᠦ ᠬᠦᠰᠡᠭᠰᠡᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠪᠦᠷᠢ ᠦᠭᠦᠯᠡᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠬᠡᠪᠯᠡᠭᠦᠯᠬᠦ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠦᠭᠡᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠬᠠᠷᠢᠨ ᠷᠢ ∙ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠤᠭ ᠰᠡᠳᠬᠦᠯ ‍ᠳᠦ ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ ᠤᠳᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠶᠠᠯ ᠶ᠋ᠢᠠᠨ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠭᠦᠯᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠪᠠ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠳᠤ ᠬᠠᠮᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠶᠡᠬᠡ ᠬᠦᠯᠢᠶᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠂ ᠤᠷᠢᠳᠤ ᠨᠢ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠦᠭᠡᠢ ᠮᠡᠳᠡᠭᠡᠯᠡᠯ ᠠᠭᠤᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠂ ᠨᠡᠭᠡᠭᠡᠯᠲᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶᠡᠨ ‍ᠦ ᠥᠭᠦᠯᠡᠯ ᠬᠡᠪᠯᠡᠭᠦᠯᠵᠡᠢ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠦᠭᠦᠯᠡᠯ ᠨᠢ 《Deinocheirus ᠦ᠋ᠨ ᠨᠢᠭᠤᠴᠠ ‍ᠢᠢ ᠲᠠᠢᠢᠯᠬᠤ ᠪᠣᠯᠤᠮᠵᠢ ᠣᠯᠳᠠᠯ᠎ ‍ᠠ᠋》 ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ ᠲᠠᠢ᠃ &amp;lt;ref&amp;gt;https://ikon.mn/n/iei&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}[https://updown.mn/wp-content/uploads/2019/09/08-2.jpg https://updown.mn/wp-content/uploads/2019/09/08-2.jpg]{{Z}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;[https://updown.mn/wp-content/uploads/2019/09/08-2.jpg ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠷᠢ᠊᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠤᠳ 15 ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ ‍ᠢ ᠲᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ]&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠠᠵᠢᠯ ᠦᠢᠯᠡᠰ=&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ᠂ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ᠶᠦᠩᠰᠢᠶᠡᠪᠤ ᠷᠢᠨᠴᠡᠨ ‍ᠦ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠦᠨᠡ ᠲᠡᠢ ᠬᠤᠪᠢ ᠨᠡᠮᠡᠷᠢ ᠪᠡᠨ ᠣᠷᠣᠭᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
1965 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ-ᠫᠣᠯᠠᠨ᠍ᠳ᠋ ‍ᠤᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠻᠰᠫᠧᠳᠢᠼ ᠡᠮᠦᠨᠡᠭᠣᠪᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠪᠦᠭᠡ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠠᠪᠠ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠬᠠᠪᠴᠢᠯ ᠡᠴᠠ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠤᠴᠢᠷ ᠪᠢᠲᠡᠭᠦᠯᠢᠭ᠂ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠮᠧᠲ᠋ᠧᠷ ᠣᠷᠴᠢᠮ ᠤᠷᠲᠤ ᠲᠠᠢ ᠬᠣᠶᠠᠷ ᠰᠠᠷᠪᠠᠭᠤ ᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠫᠣᠯᠠᠨ᠍ᠳ᠋ ᠦ᠋ᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ᠰᠢᠨ᠌ᠡ᠋ ᠣᠪᠤᠭ ᠭᠡᠵᠦ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠴᠤ ᠭᠠᠪᠠᠯᠠ ‍ᠢᠢᠨ ᠶᠠᠰᠤ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠡᠴᠡ ᠬᠡᠮᠵᠢᠶ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠳᠠᠮᠵᠢᠶ᠎ ‍ᠡ᠋᠂ ᠰᠢᠳᠦ ᠲᠡᠢ ᠰᠢᠳᠦ ᠦᠭᠡᠢ᠂ ᠶᠠᠭᠤ ᠪᠠᠷ ᠬᠣᠭᠣᠯᠠᠯᠠᠳᠠᠭ ᠨᠢ ᠰᠠᠶᠢᠬᠠᠨ ‍ᠢ ᠬᠦᠷᠲᠡᠯ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠮᠡᠳᠡᠬᠦ ᠠᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠠᠢᠢᠯ᠎ ‍ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠬᠡᠳᠦᠢ ᠬᠤᠯᠠᠭᠠᠢᠢᠴᠢᠳ ᠰᠦᠢᠳᠬᠡᠭᠰᠡᠨ ᠴᠤ ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠦᠶ᠎ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠶᠤᠯ᠂ ᠰᠫᠣᠷᠲ᠂ ᠠᠶᠠᠯᠠᠯ ᠵᠢᠭᠤᠯᠴᠢᠯᠠᠯ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠢᠢᠳ ᠴᠡ᠊ ∙ ᠣᠶᠤᠨᠭᠡᠷᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠲᠤᠰᠠᠯᠠᠮᠵᠢ ᠲᠠᠢ ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢ ᠨᠢ ᠪᠤᠴᠠᠭᠠᠵᠤ ᠠᠪᠤᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠢᠳᠡᠰᠢᠲᠡᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠣᠢᠢᠯᠠᠭᠠᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠶ᠋ᠢᠠᠨ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠢᠳᠡᠰᠢᠲᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠵᠤ ᠪᠣᠯᠵᠣᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠭᠡᠰᠡᠨ ᠳ᠋ᠦᠩᠨᠡᠯᠲᠡ ‍ᠳᠦ ᠬᠦᠷᠦᠭᠰᠡᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠢᠳᠡᠭᠰᠡᠨ ᠶ᠋ᠢᠡᠨ ᠮᠧᠻᠠᠨᠢᠭ ᠮᠠᠶᠢᠭ ᠶ᠋ᠢᠠᠷ ᠵᠢᠵᠢᠭᠯᠡᠳᠡᠭ ᠬᠣᠳᠣᠭᠣᠳᠣᠨ ‍ᠤ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠢᠳᠡᠰᠢᠳᠦ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠳᠧᠢᠨᠣᠬᠧᠢᠷᠦ᠋ᠰ&amp;lt;sup&amp;gt; Deinocheirus&amp;lt;/sup&amp;gt; ᠲᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠬᠣᠳᠣᠭᠣᠳᠣᠨ ‍ᠤ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤ ‍ᠢᠢ ᠬᠠᠷᠠᠭᠠᠳ ᠡᠪᠡᠰᠦᠨ ᠲᠡᠵᠢᠭᠡᠯᠲᠡᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠪᠣᠯᠪᠠᠴᠤ ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠢᠳᠡᠰᠢ ᠳᠦ ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠨᠢ ᠬᠥᠳᠡᠯᠦᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠲᠠᠷ ᠲᠠᠷᠪᠦᠽᠠᠸᠷ&amp;lt;sup&amp;gt;Tarbosaurus Bataar&amp;lt;/sup&amp;gt; ‍ᠤᠨ ᠬᠣᠳᠣᠭᠣᠳᠣᠨ ᠡᠴᠠ ᠪᠠᠰᠠ ᠲᠡᠢᠢᠮᠦ ᠴᠢᠯᠠᠭᠤ ᠣᠯᠳᠠᠭᠰᠠᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;https://ikon.mn/n/iei&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯ ᠶ᠋ᠢᠠᠷ ᠶ᠋ᠢᠠᠨ ᠭᠣᠪᠢ ‍ᠢᠢᠨ theropod (ᠠᠷᠠᠭᠠᠲᠠᠨ ᠬᠥᠯᠲᠦ) ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠴᠢᠭᠯᠡᠯ ‍ᠳᠦ ᠲᠡᠷᠢᠭᠦᠯᠡᠬᠦ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠ ᠳ᠋ᠣᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠳ᠋ᠢᠰᠰᠧᠷᠲ᠋ᠠᠼᠢ ᠪᠠᠨ ᠡᠨᠡ ᠲᠥᠷᠦᠯ ‍ᠦᠨ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠴᠢᠭᠯᠡᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠯᠡ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 1983 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ theropod ᠦ᠋ᠨ ᠥᠭᠡᠷ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠥᠭᠡᠷ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠰᠠᠯᠪᠤᠷᠢ ᠨᠤᠭᠤᠳ ᠲᠤ ᠵᠥᠪᠬᠡᠨ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ‍ᠳᠤ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ ᠭᠡᠵᠦ ᠦᠵᠡᠳᠡᠭ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠥᠳᠥ ᠪᠤᠢ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ ‍ᠢ ᠢᠯᠡᠷᠡᠭᠦᠯᠦᠭᠰᠡᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;ref&amp;gt; Barsbold, Rinchen (1983): O ptich&#039;ikh chertakh v stroyenii khishchnykh dinozavrov. [&amp;quot;Avian&amp;quot; features in the morphology of predatory dinosaurs]. Transactions of the Joint Soviet Mongolian Paleontological Expedition 24: 96-103. [Original article in Russian.] Translated by W. Robert Welsh, copy provided by Kenneth Carpenter and converted by Matthew Carrano. http://paleoglot.org/files/Barsbold_83b.pdf  Accessed 17 August 2020&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠪᠡᠷ ᠡᠨᠡᠬᠦ 《ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠵᠢᠯᠲᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ》 ᠦᠷ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠳᠦᠩ ‍ᠳᠦ theropod ᠦ᠋ᠨ ᠨᠢᠭᠡ ᠪᠤᠶᠤ ᠬᠡᠳᠦᠨ ᠰᠠᠯᠪᠤᠷᠢ ᠨᠢ ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ ‍ᠤ ᠡᠭᠦᠰᠪᠦᠷᠢ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢ ᠲᠡᠮᠳᠡᠭ ‍ᠦᠳ ‍ᠢ ᠪᠤᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠭᠰᠠᠨ ᠭᠡᠵᠦ ᠲᠣᠮᠢᠶᠠᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠌ᠠ᠋᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠥᠳᠥ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠣᠯᠠᠨ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠢ 1990 ᠊ᠭᠡᠳ ᠣᠨ ‍ᠤ ᠰᠡᠭᠦᠯᠴᠢ ᠪᠡᠷ ᠲᠣᠳᠣᠷᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠡᠴᠠ ᠬᠣᠢᠢᠰᠢ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠤᠨ ᠰᠠᠨᠠᠯ ᠪᠦᠷ ᠴᠤ ᠢᠯᠡᠭᠦᠦ ᠳᠡᠮᠵᠢᠯᠭᠡ ᠠᠪᠳᠠᠭ ᠪᠣᠯᠪᠠ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠩᠬ᠎ ‍ᠠ᠋ 1983 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠠᠨᠠᠲ᠋ᠣᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠢᠭ ᠬᠠᠴᠢᠷᠬᠠᠯ ᠲᠠᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢ ᠨᠤᠭᠦᠳ ‍ᠦᠨ ᠪᠦᠷᠢᠳᠬᠡᠯ᠂ ᠳ᠋ᠦᠩᠨᠡᠯᠲᠡ ᠪᠡᠨ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠬᠦ ᠦᠶ᠎ ‍ᠡ᠋ ‍ᠳᠦ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠪᠠ ᠥᠷᠥᠨ᠌ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠨ ‍ᠦ ᠬᠢᠨ ‍ᠦ ᠬᠣᠭᠣᠷᠣᠨᠳᠣ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭ᠍ᠠ᠋ ᠲᠤᠢᠢᠯ ‍ᠤᠨ ᠰᠤᠯᠠ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠢᠯᠡ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡ ᠦᠶ᠎ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠤᠨ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠯ ‍ᠦᠳ ᠶᠡᠬᠡᠪᠴᠢᠯᠡᠨ ᠣᠷᠣᠰ ᠬᠡᠯᠡ ᠪᠡᠷ ᠨᠡᠢᠢᠲᠡᠯᠡᠭᠳᠡᠵᠦ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠ ᠣᠷᠣᠰ ᠬᠡᠯᠡ ᠮᠡᠳᠡᠳᠡᠭ ᠥᠷᠥᠨ᠌ᠠ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠳ ᠲᠤᠩ ᠴᠥᠭᠡᠨ ᠶᠤᠮ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ 30-60 ᠭᠠᠷᠤᠢ ᠵᠢᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠶᠠᠯ ‍ᠢ ᠨᠢᠭᠡᠳᠬᠡᠵᠦ᠂ 53 ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ 8 ᠪᠣᠲᠢ ᠪᠦᠲᠦᠭᠡᠯ ᠭᠠᠷᠭᠠᠬᠤ ᠪᠠᠷ 2009-2012 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠵᠤ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠭᠰᠠᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠡᠳᠡᠭᠡᠷ 8 ᠪᠣᠲᠢ ‍ᠳᠤ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠮᠠᠰᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠮᠠᠲ᠋ᠧᠷᠢᠶᠠᠯ ᠴᠤᠭᠯᠠᠷᠠᠭᠰᠠᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ ∙ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 《ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ》 ᠡᠷᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠤᠷᠭᠤᠮᠠᠯ ᠪᠠ ᠠᠮᠢᠲᠠᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠤᠯ ‍ᠤᠨ ᠴᠢᠭᠯᠡᠯ ᠶ᠋ᠢᠡᠷ ᠬᠢ 2 ᠳ᠋ᠤᠭᠠᠷ ᠪᠣᠲᠢ ‍ᠢᠢ ᠪᠢᠴᠢᠭᠰᠡᠨ᠃&amp;lt;ref&amp;gt; https://www.montsame.mn/mn/read/176429 &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ‍ᠤᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦᠨ ᠴᠢᠭᠯᠡᠯ ᠨᠢ ᠮᠢᠬᠠᠨ ᠢᠳᠡᠰᠢᠳᠦ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠳ᠂ ᠠᠩᠭᠢᠯᠠᠯ᠂ ᠲᠢᠢᠪ ᠬᠣᠭᠣᠷᠣᠨᠳᠣ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭ᠍ᠠ᠋ ᠬᠠᠷᠢᠯᠴᠠᠭ᠍ᠠ᠋᠂ ᠲᠡᠦᠬᠡᠨ ᠬᠥᠭᠵᠢᠯ᠂ [[Геологийн цаг тоолол (босоо хүснэгт)|ᠴᠡᠷᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠭᠠᠯᠪᠠ ᠶ᠋ᠢᠨ]] ᠳᠠᠪᠬᠤᠷᠭ᠍ᠠ᠋ ᠵᠦᠢ᠂ ᠡᠷᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠭᠠᠵᠠᠷ ᠵᠦᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠍ᠠ᠋ ᠶᠠᠪᠤᠭᠤᠯᠳᠠᠭ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
1965-1969 ᠣᠨ ‍ᠤ ᠬᠣᠭᠣᠷᠣᠨᠳᠣ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠪᠢᠣᠯᠣᠭᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ‍ᠦᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠠᠰᠤᠭ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠳᠡᠮ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡᠨ ‍ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠲᠠᠨ᠂ 1969 ᠣᠨ ᠡᠴᠠ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠢᠶᠡᠯᠡᠩ ‍ᠦᠨ ᠰᠲ᠋ᠷᠠᠲ᠋ᠢᠭ᠋ᠷᠠᠫᠾᠢ-ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠧᠻᠲ᠋ᠣᠷ ‍ᠤᠨ ᠡᠷᠬᠢᠯᠡᠭᠴᠢ᠂ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠯ᠂ 1998-2014 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠲᠥᠪ ‍ᠦᠨ ᠵᠠᠬᠢᠷᠤᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠠᠵᠢᠯ ‍ᠤᠳ ‍ᠢ ᠬᠠᠰᠢᠵᠤ ᠪᠠᠢᠢᠭᠰᠠᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ 1991 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ 2005 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠭᠠᠪᠢᠶᠠᠲᠤ ᠵᠢᠳᠬᠦᠯᠲᠡᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2002 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠬᠥᠭᠵᠢᠵᠦ ᠪᠤᠢ ᠤᠯᠤᠰ ᠣᠷᠣᠨ ‍ᠤ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ (TWAS) ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ 2009 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠣᠷᠣᠰ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠪᠠᠢᠢᠭᠠᠯᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ᠂ 2012 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠣᠷᠣᠰ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠭᠠᠳᠠᠭᠠᠳᠤ ᠭᠡᠰᠢᠭᠦᠨ ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
2016 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠣᠯᠠᠨ ᠤᠯᠤᠰ ‍ᠤᠨ ᠰᠡᠭᠡᠷ ᠨᠢᠷᠤᠭᠤᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠨᠡᠢᠢᠭᠡᠮᠯᠢᠭ ᠡᠴᠡ ᠨᠡᠷ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠬᠦᠨᠳᠦ ᠲᠡᠢ ᠱᠠᠩᠨᠠᠯ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠥᠭᠡᠳ 2018 ᠣᠨ ‍ᠳᠤ ᠲᠥᠷᠥ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠣᠶᠣᠷᠬᠠᠯ ᠬᠦᠷᠲᠡᠭᠰᠡᠨ ᠪᠢᠯᠡ᠃ &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠲᠡᠷᠡᠪᠡᠷ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠰᠠᠯᠪᠤᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠢᠯᠢᠳᠡᠭ 10 ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ ‍ᠦ ᠲᠣᠭᠠᠨ ‍ᠳᠤ ᠵᠦᠢ ᠶᠣᠰᠣ ᠪᠠᠷ ᠪᠠᠭᠲᠠᠳᠠᠭ ᠶᠤᠮ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}[[File:Conchoraptor_in_nest.jpg|thumb|{{Mongolian}}ᠡᠭᠦᠷ ᠲᠦ ᠪᠡᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠪᠤᠢ&amp;lt;br&amp;gt;Conchoraptor᠂&amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ&amp;lt;br&amp;gt;ᠴᠡᠷᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠭᠠᠯᠪᠠ᠂&amp;lt;br&amp;gt;66-70&amp;lt;br&amp;gt;ᠰᠠᠶ᠎ ‍ᠡ᠋&amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠡᠮᠦᠨ᠎᠎ ‍ᠡ᠋]]{{Z}}&lt;br /&gt;
=ᠰᠤᠳᠤᠯᠭ᠍ᠠ᠋ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠭᠡ ᠎=&lt;br /&gt;
ᠲᠣᠳᠣᠷᠬᠠᠢᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠦᠯᠦᠭ ᠭᠦᠷᠪᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠲᠥᠷᠥᠯ ᠵᠦᠢᠯ ‍ᠦᠳ᠄&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Gallimimus (H. Osmólska᠂ E. Roniewicz ᠨᠠᠷ ᠦ᠋ᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ 1972)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Oviraptoridae ᠣᠪᠤᠭ (1976)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Segnosauria ᠳᠡᠳ᠋ ᠪᠠᠭ (ᠫᠡᠷᠯᠡᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ᠂ 1980)᠂ ᠡᠳᠦᠭᠡ Therizinosauria ᠭᠡᠳᠡᠭ ᠲᠦ ᠪᠠᠭᠲᠠᠨ ᠣᠷᠤᠭᠰᠠᠨ&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Ingeniinae ᠳᠡᠳ᠋ ᠣᠪᠤᠭ (1981)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Garudimimus᠂ Garudimimidae ᠣᠪᠤᠭ (1981)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* &amp;quot;Ingenia&amp;quot; (1981) (ᠡᠳᠦᠭᠡ Ajancingenia ᠪᠣᠯᠤᠭᠰᠠᠨ)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Adasaurus (1983)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Enigmosauridae ᠣᠪᠤᠭ (1983) (ᠡᠳᠦᠭᠡ ᠬᠡᠷᠡᠭᠯᠡᠳᠡᠭ ᠦᠭᠡᠢ)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Enigmosaurus (ᠫᠡᠷᠯᠡᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ᠂ 1983)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Harpymimus᠂ Harpymimidae ᠣᠪᠤᠭ (ᠫᠡᠷᠯᠡᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠠᠮᠲᠤ᠂ 1984)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Conchoraptor (1986)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Anserimimus (1988)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Rinchenia ᠲᠥᠷᠦᠯ᠂ Rinchenia mongoliensis ᠵᠦᠢᠯ (1997)&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ᠮᠥᠨ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢᠴᠢ ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠪᠡᠷ Barsboldia ᠲᠥᠷᠦᠯ ‍ᠢ ᠨᠡᠷᠡᠯᠡᠵᠡᠢ  (Maryańska᠂ Osmólska, 1981)᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}[[File:Gallimimus_Steveoc86.jpg|thumb|{{Mongolian}}Gallimimus,&amp;lt;br&amp;gt;ᠳᠡᠭᠡᠳᠦ&amp;lt;br&amp;gt;ᠴᠡᠷᠡᠳ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠭᠠᠯᠪᠠ᠂&amp;lt;br&amp;gt;70&amp;lt;br&amp;gt;ᠰᠠᠶ᠎ ‍ᠡ᠋&amp;lt;br&amp;gt;ᠵᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ&amp;lt;br&amp;gt;ᠡᠮᠦᠨ᠎᠎ ‍ᠡ᠋]]{{Z}}  ‍ &lt;br /&gt;
=ᠭᠡᠷ ᠪᠦᠯᠢ=&lt;br /&gt;
ᠷᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠰᠪᠣᠯᠣᠳ ᠦ᠋ᠨ ᠡᠬᠡᠨᠡᠷ ᠪᠠᠯᠧᠲᠮᠧᠢᠰᠲ᠋ᠧᠷ ᠠ᠊ ∙ ᠸ ∙ ᠬᠠᠪᠠᠶᠸᠸᠠ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
ᠬᠦᠦ ᠪᠠ᠂ ᠯᠢᠬᠳᠡᠨ ᠨᠢ ᠰᠢᠨᠵᠢᠯᠡᠬᠦ ᠤᠬᠠᠭᠠᠨ ‍ᠤ ᠠᠻᠠᠳᠧᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠬᠦᠷᠶᠡᠯᠡᠩ ᠳ᠋ᠦ ᠠᠵᠢᠯᠯᠠᠳᠠᠭ᠂ ᠪᠠ᠂ ᠳᠡᠨᠵᠢᠨ ᠨᠢ ᠤᠷᠠᠨ ᠵᠢᠷᠤᠭᠠᠴᠢ᠂ ᠪᠠᠷᠢᠮᠠᠯᠴᠢᠨ᠃&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
=ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ ᠦᠭᠡᠰ=&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}&lt;br /&gt;
академич, доктор Ринчений Барсболд&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
палеонтологи&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
палеонтологич&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
геологи&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
геологич&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
үлэг гүрвэл&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
академик, доктор Барсболд Ринчений&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
палеонтология&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
палеонтолог&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
геология&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
геолог&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
динозавры&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
academician, doctor Barsbold Rinchenii&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
paleontology&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
paleontologist&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
geology&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
geologist&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
dinosaurs&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Z}}&lt;br /&gt;
=ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ=&lt;br /&gt;
{{Horizontal}}&lt;br /&gt;
[[Category:ᠡᠷᠳᠡᠮᠲᠡᠨ]]&lt;br /&gt;
[[Category:ᠫᠠᠯᠧᠣᠨ᠍ᠲ᠋ᠣᠯᠣᠭᠢ‏‎]]&lt;br /&gt;
[[Category:ᠭᠧᠣᠯᠣᠭᠢ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Ayurita</name></author>
	</entry>
</feed>