ᠬᠦᠴᠢᠯ: Засвар хоорондын ялгаа

Created Article
 
Layout
 
(24 дундын хувилбарууд 2 хэрэглэгчид харагдахгүй)
1-р мөр: 1-р мөр:
{{Garchig}}
<div style = "writing-mode: vertical-lr;">
=ᠬᠦᠴᠢᠯ=
=ᠬᠦᠴᠢᠯ=
{{Horizontal}}[[File:Phosphoric-acid-3D-vdW.svg|thumb|{{Mongolian}}ᠹᠣᠰᠹᠣᠤᠷ ᠦ᠋ᠨ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ<br>{{Horizontal}}3{{Z}} ᠬᠡᠮᠵᠢᠭᠳᠡᠬᠦᠨᠲᠦ<br>ᠵᠠᠭᠪᠤᠷ<br>{{Horizontal}}(H<sub>3</sub>PO<sub>4</sub>)]]{{Z}}
<b>ᠬᠦᠴᠢᠯ</b> ᠭᠡᠵᠦ ᠥᠭᠡᠷ ‍ᠠ᠋ ᠪᠣᠳᠠᠰ ᠲᠤ ᠫᠷᠣᠲ᠋ᠣᠨ ᠪᠤᠶᠤ ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠢᠣᠨ ᠥᠭᠴᠦ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠳᠠᠰ ‍ᠢ ᠬᠡᠯᠳᠡᠭ᠃<ref>[https://byjus.com/chemistry/acids-and-bases Byju's Learning App. Acids and Bases. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/09/18]</ref><br>
<b>ᠬᠦᠴᠢᠯ</b> ᠭᠡᠵᠦ ᠥᠭᠡᠷ ‍ᠠ᠋ ᠪᠣᠳᠠᠰ ᠲᠤ ᠫᠷᠣᠲ᠋ᠣᠨ ᠪᠤᠶᠤ ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠢᠣᠨ ᠥᠭᠴᠦ ᠴᠢᠳᠠᠬᠤ ᠪᠣᠳᠠᠰ ‍ᠢ ᠬᠡᠯᠳᠡᠭ᠃<ref>[https://byjus.com/chemistry/acids-and-bases Byju's Learning App. Acids and Bases. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/09/18]</ref><br>
==
ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠨᠢ ᠤᠰᠤᠨ ᠳ᠋ᠤ ᠢᠰᠬᠦᠯᠡᠩ ᠠᠮᠲᠠ ᠲᠠᠢ᠂ ᠵᠠᠷᠢᠮ <ruby>ᠢᠨ᠍ᠳᠢᠻᠠᠲᠣᠷ<rt>indicator</rt></ruby> ᠦ᠋ᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠥᠭᠡᠷᠡᠴᠢᠯᠡᠳᠡᠭ (ᠵᠡᠱᠢᠶᠯᠡᠪᠡᠯ᠂ ᠴᠡᠩᠬᠡᠷ <ruby>ᠯᠢᠲᠮᠦ᠋ᠰ<rt>litmus</rt></ruby> ᠦ᠋ᠨ ᠴᠠᠭᠠᠰᠤ ᠶ᠋ᠢ ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠥᠩᠭᠡ ᠲᠡᠢ ᠪᠣᠯᠭᠠᠨ᠎ ‍ᠠ᠋)᠂ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠮᠧᠲ᠋ᠠᠯ (ᠵᠡᠱᠢᠶᠡᠯᠡᠪᠡᠯ᠂ ᠲᠡᠮᠦᠷ) ᠲᠠᠢ ᠤᠷᠪᠠᠯ ᠳ᠋ᠤ ᠣᠷᠤᠵᠤ ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠠᠲ᠋ᠣᠮ ᠴᠢᠯᠦᠭᠡᠯᠡᠳᠡᠭ᠂ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠳᠠᠪᠤᠰᠤ ᠲᠠᠢ ᠤᠷᠪᠠᠯᠳᠤᠳᠠᠭ᠂ ᠵᠠᠷᠢᠮ ᠬᠢᠮᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ ᠤᠷᠪᠠᠯ ‍ᠢ ᠬᠤᠷᠳᠤᠰᠬᠠᠳᠠᠭ (ᠬᠦᠴᠢᠯᠲᠦ <ruby>ᠻᠠᠲᠠᠯᠢᠽ<rt>catalysis</rt></ruby>) ᠪᠣᠳᠠᠰ ᠶᠤᠮ᠃<ref>[https://www.britannica.com/science/acid Britannica. Acid (chemical compound), ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2020/09/18]</ref><br>
ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ ᠪᠦᠲᠦᠴᠡ ᠶ᠋ᠢ ᠶᠡᠷᠦᠩᠬᠡᠢ ᠳ᠋ᠦ ᠨᠢ <br><br>
{{Horizontal}}<br><br><br><br><br><strong><span style="font-size:170%;">HA = H<sup>+</sup> + A<sup>-</sup></span></strong>{{Z}}<br><br>
ᠡᠭᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠄ <br>
{{Horizontal}}HA{{Z}}  ᠨᠢ ᠬᠦᠴᠢᠯ᠂<br>
{{Horizontal}}H<sup>+</sup>{{Z}} ᠨᠢ ᠫᠷᠣᠲ᠋ᠣᠨ᠂<br>
{{Horizontal}}A<sup>-</sup>{{Z}} ᠨᠢ ᠠᠨᠢᠣᠨ᠍᠃<br>
ᠡᠨᠡ ᠪᠣᠯ ᠬᠦᠴᠢᠯ <ruby>ᠳ᠋ᠢᠰᠰᠣᠼᠢᠶᠠᠴ<rt>dissociation</rt></ruby> ᠦ᠋ᠨ ᠵᠠᠭᠪᠤᠷ᠃<ref>Stahl PH, Nakamo M (2008). "Pharmaceutical Aspects of the Salt Form". In Stahl PH, Warmth CG (eds.). Handbook of Pharmaceutical Salts: Properties, Selection, and Use. Weinheim: Wiley-VCH. pp. 92–94. ISBN 978-3-906390-58-1</ref><br>
ᠵᠢᠱᠢᠶᠡᠯᠡᠪᠡᠯ᠄<br><br>
{{Horizontal}}<big><big>HCl</big></big>{{Z}} ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠪᠤᠶᠤ <ruby>ᠻᠯᠣᠷᠲᠤ<rt>chlorine</rt></ruby> ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ)᠂
{{Horizontal}}<big><big>H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub></big></big>{{Z}} ᠬᠦᠬᠦᠷ ‍ᠤᠨ ᠬᠦᠴᠢᠯ᠂
{{Horizontal}}<big><big>H<sub>3</sub>BO<sub>3</sub></big></big>{{Z}} <ruby>ᠪᠣᠷ<rt>boron</rt></ruby> ᠦ᠋ᠨ ᠬᠦᠴᠢᠯ᠃<br><br>
=ᠨᠡᠷᠡᠰᠢᠯ=
{{Horizontal}}[[File:Fluorosulfuric_acid_structure.png|thumb|{{Mongolian}}ᠹᠲ᠋ᠣᠷ<br>ᠬᠦᠬᠦᠷᠲᠤ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ᠃<br>ᠰᠢᠷ ‍ᠡ᠋ ᠨᠢ<br>ᠬᠦᠬᠦᠷ ᠦ᠋ᠨ<br>ᠠᠲ᠋ᠣᠮ᠂<br>ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ ᠨᠢ<br>ᠹᠲ᠋ᠣᠷ᠂ <br>ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ ᠨᠢ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ᠂<br>ᠴᠠᠭᠠᠨ ᠨᠢ<br>ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠠᠲ᠋ᠣᠮ<br>{{Horizontal}}(HFSO<sub>3</sub>){{Z}}]]{{Z}}
<br>
{| class="wikitable"
!ᠠᠨᠢᠣᠨ ‍ᠤ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠤᠭᠲᠤᠪᠤᠷᠢ
!ᠠᠨᠢᠣᠨ ‍ᠤ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠳᠠᠭᠠᠪᠤᠷᠢ
!ᠬᠦᠴᠢᠯ ‍ᠤᠨ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠤᠭᠲᠤᠪᠤᠷᠢ
!ᠬᠦᠴᠢᠯ ‍ᠤᠨ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠳᠠᠭᠠᠪᠤᠷᠢ
!ᠵᠢᠱᠢᠶ ‍ᠡ᠋
|-
|{{Horizontal}}per{{Z}} ᠫᠧᠷ
|{{Horizontal}}ate{{Z}} ᠊ᠠᠲ
|{{Horizontal}}per{{Z}} ᠫᠧᠷ
|{{Horizontal}}ic acid{{Z}}<br><br>  ᠦ᠋ᠨ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|{{Horizontal}}perchloric acid<br>HClO<sub>4</sub>{{Z}}<br>ᠻᠯᠣᠷ ᠦ᠋ᠨ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|-
|
|{{Horizontal}}ate{{Z}} ᠊ᠠᠲ
|
|{{Horizontal}}ic acid{{Z}}<br><br> ᠊ᠲᠤ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|{{Horizontal}}chloric acid<br>HClO<sub>3</sub>{{Z}}<br>ᠻᠯᠣᠷᠲᠤ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|-
|
|{{Horizontal}}ite{{Z}} ᠊ᠢᠲ
|
|{{Horizontal}}ous acid{{Z}}<br><br> ᠊ᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|{{Horizontal}}chlorous acid<br>HClO<sub>2</sub>{{Z}}<br>ᠻᠯᠣᠷᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|-
|{{Horizontal}}hypo{{Z}} ᠾᠢᠫᠣ᠋
|{{Horizontal}}ite{{Z}} ᠊ᠢᠲ
|{{Horizontal}}hypo{{Z}} ᠾᠢᠫᠣ᠋
|{{Horizontal}}ous acid{{Z}}<br><br> ᠊ᠷᠬᠠᠭ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|{{Horizontal}}hypochlorous acid<br>HClO{{Z}}<br>ᠻᠯᠣᠷᠤᠷᠬᠠᠭ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|-
|
|{{Horizontal}}ide{{Z}} ᠊ᠢᠳ᠋
|{{Horizontal}}hydro{{Z}}<br><br> ᠊ᠲᠤ<br>ᠤᠰᠤ<br>ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}ic acid{{Z}}<br><br> ᠊ᠲᠤ<br>ᠤᠰᠤ<br>ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|{{Horizontal}}hydrochloric acid<br>HCl{{Z}}<br>ᠻᠯᠣᠷᠲᠤ<br>ᠤᠰᠤ<br>ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ<br>ᠬᠦᠴᠢᠯ
|}
<br>
= ᠡᠷᠦᠳᠡᠰᠦ ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠦ᠋ᠳ᠂ ᠬᠠᠷᠠᠭᠠᠯᠵᠠᠬᠤ ᠠᠨᠢᠥᠨ ᠨᠤᠭᠤᠳ =
<br>
{| class="wikitable standard"
!ᠬᠦᠴᠢᠯ
!ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠠ᠋
!ᠬᠦᠴᠢᠯ ᠦ᠋ᠨ<br>ᠦᠯᠡᠳᠡᠭᠳᠡᠯ
!ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ<br>ᠨᠡᠷ ‍ᠠ᠋
|-
|-
|{{Horizontal}}H<sub>3</sub>BO<sub>3</sub>{{Z}}
|<ruby>ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋<rt>ortho</rt></ruby> <ruby>ᠪᠣᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}BO<sub>3</sub><sup>3-</sup>
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠪᠣᠷᠠᠲ᠋
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠨᠡᠭᠦᠷᠡᠰᠦᠨ ‍ᠤ
|{{Horizontal}}CO<sub>3</sub><sup>2-</sup>
|<ruby>ᠻᠠᠷᠪᠣᠨᠠᠲ᠋<rt>carbonate</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>SiO<sub>3</sub>{{Z}}
|<ruby>ᠮᠧᠲ᠋ᠠ<rt>meta</rt></ruby> ᠴᠠᠬᠢᠭᠤᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}SiO<sub>3</sub><sup>2-</sup>
|ᠮᠧᠲ᠋ᠠ <ruby>ᠰᠢᠯᠢᠻᠠᠲ<rt>silicate</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>4</sub>SiO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠴᠠᠬᠢᠭᠤᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}SiO<sub>4</sub><sup>4-</sup>
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠰᠢᠯᠢᠻᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}HN<sub>3</sub>{{Z}}
|<ruby>ᠠᠽᠣᠲ᠋ᠲᠤ<rt>nitrous</rt></ruby> ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}N<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠠᠽᠢᠳ᠋
|-
|{{Horizontal}}HNO<sub>2</sub>{{Z}}
|<ruby>ᠠᠽᠣᠲ᠋ᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ
|{{Horizontal}}NO<sub>2</sub><sup>-</sup>
|<ruby>ᠨᠢᠲ᠋ᠷᠢᠲ᠋<rt>nitrite</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}HNO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠠᠽᠣᠲ᠋ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}NO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠨᠢᠲ᠋ᠷᠠᠲ᠋
|-
|{{Horizontal}}HPO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠮᠧᠲ᠋ᠠ <ruby>ᠹᠣᠰᠹᠣᠷ<rt>phosphorus</rt></ruby> ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}PO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠮᠧᠲ᠋ᠠ <ruby>ᠹᠣᠰᠹᠠᠲ<rt>phosphate</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>3</sub>PO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠹᠣᠰᠹᠣᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}PO<sub>4</sub><sup>3-</sup>
|ᠣᠷᠲᠣ᠋ ᠹᠣᠰᠹᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>3</sub>PO<sub>2</sub>{{Z}}
|ᠹᠣᠰᠹᠣᠷᠤᠷᠬᠠᠭ
|{{Horizontal}}PO<sub>2</sub><sup>3-</sup>
|ᠾᠢᠫᠣ ᠹᠣᠰᠹᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>3</sub>PO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠹᠣᠰᠹᠣᠷᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ
|{{Horizontal}}PO<sub>3</sub><sup>3-</sup>
|ᠹᠣᠰᠹᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HAsO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠮᠧᠲ᠋ᠣ ᠬᠦᠨᠴᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}AsO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|<ruby>ᠮᠧᠲ᠋ᠠ ᠠᠷᠰᠧᠨᠠᠲ<rt>arsenate</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>3</sub>AsO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠬᠦᠨᠴᠡᠯ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}AsO<sub>4</sub><sup>3-</sup>
|ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋ ᠠᠷᠰᠧᠨᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>S{{Z}}
|ᠬᠦᠬᠦᠷᠲᠦ ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}S<sup>2-</sup>
|<ruby>ᠰᠦ᠋ᠯᠹᠢᠳ᠋<rt>sulphide</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>SO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠬᠦᠬᠦᠷᠲᠡᠢᠢᠪᠲᠦᠷ
|{{Horizontal}}SO<sub>3</sub><sup>2-</sup>
|ᠰᠦ᠋ᠯᠹᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠬᠦᠬᠦᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}SO<sub>4</sub><sup>2-</sup>
|ᠰᠦ᠋ᠯᠹᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>Se{{Z}}
|<ruby>ᠰᠧᠯᠧᠨᠲᠦ<rt>selenium</rt></ruby> ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}Se<sup>2-</sup>
|<ruby>ᠰᠧᠯᠧᠨᠢᠳ᠋<rt>selenide</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>SeO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠰᠧᠯᠧᠨᠲᠡᠢᠢᠪᠲᠦᠷ
|{{Horizontal}}SeO<sub>3</sub><sup>2-</sup>
|ᠰᠧᠯᠧᠨᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>SeO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠰᠧᠯᠧᠨ ‍ᠤ
|{{Horizontal}}SeO<sub>4</sub><sup>2-</sup>
|ᠰᠧᠯᠧᠨᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>Te{{Z}}
|<ruby>ᠲᠧᠯᠯᠦ᠋ᠷᠲᠦ<rt>tellurium</rt></ruby> ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}Te<sup>2-</sup>
|<ruby>ᠲᠧᠯᠯᠦ᠋ᠷᠢᠳ᠋<rt>telluride</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}H<sub>2</sub>TeO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠲᠧᠯᠯᠦ᠋ᠷᠲᠡᠢᠢᠪᠲᠦᠷ
|{{Horizontal}}TeO<sub>3</sub><sup>2-</sup>
|ᠲᠧᠯᠯᠦ᠋ᠷᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HF{{Z}}
|ᠬᠠᠢᠢᠯᠤᠭᠤᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}F<sup>-</sup>
|<ruby>ᠹᠲ᠋ᠣᠷᠢᠳ᠋<rt>fluoride</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}HCl{{Z}}
|ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ ‍ᠤ
|{{Horizontal}}Cl<sup>-</sup>
|ᠻᠯᠣᠷᠢᠳ᠋
|-
|{{Horizontal}}HClO{{Z}}
|ᠻᠯᠣᠷᠤᠷᠬᠠᠭ
|{{Horizontal}}ClO<sup>-</sup>
|<ruby>ᠾᠢᠫᠣ᠋<rt>hypo</rt></ruby> ᠻᠯᠣᠷᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HClO<sub>2</sub>{{Z}}
|<ruby>ᠻᠯᠣᠷᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ<rt>chlorous</rt></ruby>
|{{Horizontal}}ClO<sub>2</sub><sup>-</sup>
|ᠻᠯᠣᠷᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HClO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠻᠯᠣᠷᠲᠤ
|{{Horizontal}}ClO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠻᠯᠣᠷᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}HClO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠻᠯᠣᠷ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}ClO<sub>4</sub><sup>-</sup>
|<ruby>ᠫᠧᠷ<rt>per</rt></ruby> ᠻᠯᠣᠷᠠᠲ
|-ᠫᠧᠷ ᠪᠷᠣᠮᠠᠲ
|{{Horizontal}}HBr{{Z}}
|<ruby>ᠪᠷᠣᠮᠲᠤ<rt>bromine</rt></ruby> ᠤᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}Br<sup>-</sup>
|<ruby>ᠪᠷᠣᠮᠢᠳ᠋<rt>bromide</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}HBrO{{Z}}
|ᠪᠷᠣᠮᠤᠷᠬᠠᠭ
|{{Horizontal}}BrO<sup>-</sup>
|ᠾᠢᠫᠣ᠋ ᠪᠷᠣᠮᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HBrO<sub>2</sub>{{Z}}
|ᠪᠷᠣᠮᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ
|{{Horizontal}}BrO<sub>2</sub><sup>-</sup>
|ᠪᠷᠣᠮᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HBrO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠪᠷᠣᠮᠲᠤ
|{{Horizontal}}BrO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠪᠷᠣᠮᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}HBrO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠪᠷᠣᠮ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}BrO<sub>4</sub><sup>-</sup>
|ᠫᠧᠷᠪᠷᠣᠮᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}HI{{Z}}
|<ruby>ᠢᠣᠳ᠌ᠲᠤ<rt>iodine</rt></ruby> ᠣᠰᠤ ᠲᠥᠷᠦᠭᠴᠢ ᠶ᠋ᠢᠨ
|{{Horizontal}}I<sup>-</sup>
|<ruby>ᠢᠣᠳᠢᠳ᠋<rt>iodide</rt></ruby>
|-
|{{Horizontal}}HIO{{Z}}
|ᠢᠣᠳᠤᠷᠬᠠᠭ
|{{Horizontal}}IO<sup>-</sup>
|ᠾᠢᠫᠣ᠋ ᠢᠣᠳᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HIO<sub>2</sub>{{Z}}
|ᠢᠣᠳ᠌ᠲᠠᠢᠢᠪᠲᠤᠷ
|{{Horizontal}}IO<sub>2</sub><sup>-</sup>
|ᠢᠣᠳᠢᠲ
|-
|{{Horizontal}}HIO<sub>3</sub>{{Z}}
|ᠢᠣᠳ᠌ᠲᠤ
|{{Horizontal}}IO<sub>3</sub><sup>-</sup>
|ᠢᠣᠳᠠᠲ
|-
|{{Horizontal}}HIO<sub>4</sub>{{Z}}
|ᠢᠣᠳ᠋ ᠦ᠋ᠨ
|{{Horizontal}}IO<sub>4</sub><sup>-</sup>
|ᠫᠧᠷ ᠢᠣᠳᠠᠲ
|}
 
* "ᠣᠷᠲ᠋ᠣ᠋" ᠤᠭᠲᠤᠪᠤᠷᠢ ᠶ᠋ᠢ ᠣᠷᠬᠢᠵᠤ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠴᠤ ᠵᠥᠪᠯᠡᠬᠦ ᠦᠭᠡᠢ
<br>
=ᠤᠶᠠᠯᠳᠤᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠰᠡᠳᠦᠪ=
=ᠤᠶᠠᠯᠳᠤᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠰᠡᠳᠦᠪ=
[[ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ]]
[[ᠰᠠᠭᠤᠷᠢ]]<br>
[[ᠳᠠᠪᠤᠰᠤ]]<br>
[[ᠱᠦᠯᠲᠦ]]<br>
=ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ ᠦᠭᠡᠰ=
=ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ ᠦᠭᠡᠰ=
{{Horizontal}}
{{Horizontal}}
хүчил<br>
суурь<br>
давс<br>
устөрөгч<br>
ион<br>
анион<br>
acid<br>
base<br>
salt<br>
alkali<br>
hydrogen<br>
ion<br>
anion<br>
dissociation<br>
кислота<br>
основа<br>
соль<br>
щелочь<br>
водород<br>
диссоциация<br>
{{Z}}
{{Z}}
=ᠵᠡᠭᠦᠯᠲᠦ᠂ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ=
=ᠵᠡᠭᠦᠯᠲᠦ᠂ ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ=
{{Horizontal}}
{{Horizontal}}
[[Category:ᠬᠢᠮᠢ‏‎]]