Jump to content

ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ: Засвар хоорондын ялгаа

Wikibilig-с
Edit
Images
23-р мөр: 23-р мөр:
==ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ==
==ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ==
<br>
{| class="wikitable"
|[[File:Parts of Parabola.svg|thumb|center]]
|style = "height: 50px;"|ᠲᠥᠪ ᠴᠡᠭ ᠪᠠ ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠡᠴᠡ ᠠᠳᠢᠯ ᠵᠠᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠯᠠᠬᠤ ᠴᠡᠭ ‍ᠦᠳ ‍ᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨᠯᠢᠭ ‍ᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠭᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋᠃ ᠲᠥᠪ ᠴᠡᠭ ᠨᠢ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰ᠂ ᠰᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠨᠢ ᠳ᠋ᠢᠷᠧᠻᠲ᠋ᠷᠢᠰ ᠪᠣᠯᠤᠨ᠎ ‍ᠠ᠋
|}


ᠻᠸᠠᠲᠷᠠᠲ<sup>quadratic</sup> ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻ<sup>graphic</sup> ᠨᠢ ᠨᠤᠮ ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠲᠡᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃<ref name=":0" />  
ᠻᠸᠠᠲᠷᠠᠲ<sup>quadratic</sup> ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻ<sup>graphic</sup> ᠨᠢ ᠨᠤᠮ ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠲᠡᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃<ref name=":0" />  
45-р мөр: 39-р мөр:
<br><br>
<br><br>
ᠮᠥᠨ <span style="writing-mode: horizontal-tb;">a</span>  ᠨᠢ <span style="writing-mode: horizontal-tb;">0</span>  ᠪᠤᠰᠤ ᠤᠳᠬ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃
ᠮᠥᠨ <span style="writing-mode: horizontal-tb;">a</span>  ᠨᠢ <span style="writing-mode: horizontal-tb;">0</span>  ᠪᠤᠰᠤ ᠤᠳᠬ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃
br><br>
<span style="writing-mode: horizontal-tb;">
<br><br>
<br><br>
{| class="wikitable"
|[[File:Axis_of_symmetry_of_a_parabola.gif|thumb|center]]
|style = "height: 100px;"|<span style="writing-mode: horizontal-tb;">b</span>  ‍ᠢᠢᠨ ᠤᠳᠬ ‍ᠠ᠋
|}
<math>y=x^2</math>  
<math>y=x^2</math>  
</span>
ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠹᠦᠨ᠍ᠻᠼᠢ ‍ᠢᠢᠨ<sup>function</sup> ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻ ᠴᠤ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠨᠡ ᠨᠢ <math>a = 1</math> ᠪᠥᠭᠡᠳ <math>b = c = 0</math> ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠣᠬᠢᠶᠠᠯᠳᠠ ᠶᠤᠮ᠃
ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠹᠦᠨ᠍ᠻᠼᠢ ‍ᠢᠢᠨ<sup>function</sup> ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻ ᠴᠤ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠨᠡ ᠨᠢ <math>a = 1</math> ᠪᠥᠭᠡᠳ <math>b = c = 0</math> ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠣᠬᠢᠶᠠᠯᠳᠠ ᠶᠤᠮ᠃
ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠣᠩᠭᠤᠳᠠᠭ ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠨᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᠬᠢ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠳᠡᠳᠡᠭ᠄
<br><br>
<br><br>
<math>y^2=2px</math> ᠡᠭᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠄  <math>p > 0</math> ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰ ᠪᠠ ᠳ᠋ᠢᠷᠡᠻᠲ᠋ᠷᠢᠰ ‍ᠦᠨ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋᠃
<br>
<br>
{| class="wikitable"
|[[File:Parts of a Parabola.JPG|thumb|center]]
|style = "height: 100px;"|<math>p</math> ᠨᠢ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰ ᠪᠠ ᠳ᠋ᠢᠷᠡᠻᠲ᠋ᠷᠢᠰ ‍ᠦᠨ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋
|}
 
 
==ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ==
==ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ==
ᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠪᠢᠴᠢᠪᠦᠷᠢ
ᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠪᠢᠴᠢᠪᠦᠷᠢ

16:12, 10 Дөрөвдүгээр сар 2021-ий байдлаарх засвар


ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ


Файл:Parabola animada.gif
ᠲᠥᠪ ᠴᠡᠭ ᠪᠠ ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠡᠴᠡ ᠠᠳᠢᠯ ᠵᠠᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠯᠠᠬᠤ ᠴᠡᠭ ‍ᠦᠳ ‍ᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨᠯᠢᠭ ‍ᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠭᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋ ᠃


ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠴᠡᠭ ᠪᠠ ᠲᠤᠬᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠰᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠡᠴᠡ ᠠᠳᠢᠯ ᠵᠠᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠪᠠᠢᠢᠷᠢᠯᠠᠬᠤ ᠴᠡᠭ ‍ᠦᠳ ‍ᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨᠯᠢᠭ ‍ᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯparabola ᠬᠡᠮᠡᠮᠦᠢ᠃

ᠥᠭᠡᠷ ‍ᠡ᠋ ‍ᠪᠡᠷ ᠬᠡᠯᠡᠪᠡᠯ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠠᠨᠤ ᠲᠥᠪ ᠴᠡᠭ ᠪᠤᠶᠤ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰfocus ᠴᠡᠭ ᠪᠠ ᠳᠢᠷᠧᠻᠲᠢᠰdirectrix ᠰᠢᠯᠠᠭᠤᠨ ᠡᠴᠡ ᠪᠠᠨ ᠠᠳᠢᠯ ᠵᠠᠢ ᠳ᠋ᠤ ᠠᠯᠤᠰᠯᠠᠭᠳᠠᠭᠰᠠᠨ ᠴᠡᠭ ‍ᠦᠨ ᠣᠯᠠᠨᠯᠢᠭ ᠪᠣᠯᠬᠤ ᠬᠠᠪᠲᠠᠭᠠᠢ ᠮᠤᠷᠤᠢ ᠰᠢᠭᠤᠮ ᠶᠤᠮ᠃[1]

ᠲᠡᠭᠦᠨᠴᠢᠯᠡᠨ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠨᠢ ᠳᠤᠭᠤᠢ ᠻᠣᠨᠦ᠋ᠰ ‍ᠤᠨ ᠭᠠᠷᠠᠷᠭᠤ ᠪᠠ ᠬᠠᠪᠲᠠᠭᠠᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠣᠭᠲᠤᠯᠤᠯᠴᠠᠯ ᠶᠤᠮ᠃[2]

ᠲᠣᠭᠤᠷᠢᠭ᠂ ᠧᠯᠯᠢᠫᠰ᠂ ᠾᠢᠫᠧᠷᠪᠣᠯ᠂ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ - ᠡᠳᠡᠭᠡᠷ ᠨᠢ ᠻᠣᠨᠦ᠋ᠰ ‍ᠤᠨ ᠣᠭᠲᠤᠯᠤᠯ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃ [3]

ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠲᠣᠯᠢᠨ ᠰᠢᠮᠮᠧᠲ᠋ᠷ ᠳᠦᠷᠰᠦ ᠲᠡᠢ ᠮᠤᠷᠤᠢ ᠪᠢᠯᠡ᠃

ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ

ᠻᠸᠠᠲᠷᠠᠲquadratic ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻgraphic ᠨᠢ ᠨᠤᠮ ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠲᠡᠢ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠭ᠃[2]

ᠻᠸᠠᠲᠷᠠᠲ ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ᠨᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᠬᠢ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠳᠡᠳᠡᠭ᠄



y=ax2+bx+c

ᠡᠭᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠄ a,b,c, a0 ᠪᠤᠶᠤ a, b, c ᠨᠢ ᠪᠣᠳᠠᠲᠤ ᠲᠣᠭ᠎ ‍ᠠ᠋ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃


ᠮᠥᠨ a ᠨᠢ 0 ᠪᠤᠰᠤ ᠤᠳᠬ ‍ᠠ᠋ ᠲᠠᠢ ᠪᠠᠢᠢᠨ᠎ ‍ᠠ᠋᠃

Файл:Axis of symmetry of a parabola.gif
b ‍ᠢᠢᠨ ᠤᠳᠬ ‍ᠠ᠋


y=x2 ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ‍ᠢᠢᠨ ᠹᠦᠨ᠍ᠻᠼᠢ ‍ᠢᠢᠨfunction ᠭᠷᠠᠫᠾᠢᠻ ᠴᠤ ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠡᠨᠡ ᠨᠢ a=1 ᠪᠥᠭᠡᠳ b=c=0 ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠦᠶ ‍ᠡ᠋ ‍ᠢᠢᠨ ᠲᠣᠬᠢᠶᠠᠯᠳᠠ ᠶᠤᠮ᠃

ᠫᠠᠷᠠᠪᠣᠯ ‍ᠤᠨ ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ ‍ᠦᠨ ᠰᠣᠩᠭᠤᠳᠠᠭ ᠬᠡᠯᠪᠡᠷᠢ ᠨᠢ ᠳᠠᠷᠠᠭᠠᠬᠢ ᠪᠠᠢᠢᠳᠠᠯ ‍ᠢᠢᠠᠷ ᠪᠢᠴᠢᠭᠳᠡᠳᠡᠭ᠄

y2=2px ᠡᠭᠦᠨ ᠳ᠋ᠦ᠄ p>0 ᠪᠠᠢᠢᠬᠤ ᠠᠭᠠᠳ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰ ᠪᠠ ᠳ᠋ᠢᠷᠡᠻᠲ᠋ᠷᠢᠰ ‍ᠦᠨ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋᠃

Файл:Parts of a Parabola.JPG
p ᠨᠢ ᠹᠣᠻᠦ᠋ᠰ ᠪᠠ ᠳ᠋ᠢᠷᠡᠻᠲ᠋ᠷᠢᠰ ‍ᠦᠨ ᠬᠣᠭᠤᠷᠤᠨᠳᠠᠬᠤ ᠵᠠᠢ ᠲᠠᠢ ᠲᠡᠩᠴᠡᠨ᠎ ‍ᠡ᠋


ᠪᠠᠰᠠ ᠨᠢᠭᠡᠨ ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ

ᠲᠠᠨ ‍ᠤ ᠪᠢᠴᠢᠪᠦᠷᠢ

ᠡᠬᠢ ᠰᠤᠷᠪᠤᠯᠵᠢ

</reference>
  1. Interactive Mathematics. The Parabola. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2021/04/10
  2. 2.0 2.1 Varsity Tutors. Hotmath. Parabolas. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2021/04/10
  3. Math is Fun. Conic Sections. ᠬᠠᠨᠳᠤᠭᠰᠠᠨ 2021/04/10